U beogradskom naselju Krnjača, već dve decenije nastaje jedno tiho, ali dragoceno svedočanstvo srpske prošlosti. Željko Utvar, arhitekta po obrazovanju i istraživač po opredeljenju, sam je sakupio više od 5.000 etnografskih predmeta, pretvorivši porodični dom u svojevrsni muzej srpskog narodnog blaga.
Rođen 1978. godine u Beogradu, završio je Srednju arhitektonsku školu, a potom i Arhitektonski fakultet Univerziteta u Beogradu. Petnaest godina radio je na terenskim istraživanjima i arheološkim nalazištima za Narodni muzej u Beogradu, Arheološki institut i više muzeja i zavoda za zaštitu spomenika kulture širom Srbije. Ipak, od 2003. godine njegov životni poziv postaje prikupljanje, proučavanje i očuvanje etnografskog nasleđa Srbije i Balkana.
Ideja je, kako sam kaže, nastala skromno – unosom prva 34 predmeta u knjigu inventara. Bili su to drveni, metalni i keramički predmeti iz seoskih domaćinstava sa početka 20. veka, prikupljeni u selima opštine Petrovac na Mlavi. Već 2006. godine zbirka je obogaćena vrednim kompletom narodnih nošnji iz sela Zubetinac kod Knjaževca, poklonom porodice Zdravković. Taj dar, sa više od 200 delova muške i ženske odeće, označio je prekretnicu u daljem radu.
Danas zbirku čini oko 60% narodnih nošnji i tekstilnih predmeta, dok ostatak čine predmeti od drveta, metala, keramike i stakla. Svaki komad je kataloški obrađen, fotografisan i popisan, čime je zbirka dobila muzejski karakter. Među više od 5.000 predmeta ne postoje dva ista, što zbirci daje dodatnu vrednost.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Zbirka je nagrađivana i predstavljana u zemlji i inostranstvu, a njen značaj prevazilazi lični poduhvat – ona je primer kako se upornošću i verom može sačuvati identitet jednog naroda. U vremenu brzog zaborava, njegova riznica ostaje tiha straža srpske tradicije i kulturnog pamćenja.
Piše: Stefan Stojanović
