Sveštenomučenik Luka Vukmanović Crmnički bio je jedan od najobrazovanijih srpskih sveštenika svoga doba, teolog, filozof i pedagog koji je ostao veran Crkvi i srpskom narodu u godinama rata i ideoloških podela. Partizani su ga ubili krajem maja 1945. godine u blizini Kamnika u Sloveniji, pre nego što je napunio 38 godina.
Rođen je 14. oktobra 1907. godine u selu Podgor–Utrg u Crmnici. Kao sveštenik i naučnik bavio se odnosom hrišćanstva i materijalizma, pitanjima morala, porodice, posta, molitve i milosrđa. Među njegovim najznačajnijim delima nalaze se „
Materijalističko i hrišćansko shvatanje istorije, Dogmatika, lekcije iz Pastirskog bogoslovlja i Pravoslavni hrišćanski katihizis.
Tokom Drugog svetskog rata protivio se i nacifašističkom okupatoru i komunističkom revolucionarnom nasilju. Ostao je veran Srpskoj pravoslavnoj crkvi, zajedničkoj otadžbini i svom narodu. Pred kraj rata krenuo je prema Sloveniji sa mitropolitom Joanikijem, sveštenstvom i velikim brojem izbeglica iz Crne Gore. Po zarobljavanju je odvojen i ubijen bez suđenja, dok mesto njegovog groba nije pouzdano utvrđeno.
Posebnu težinu njegovoj sudbini daje činjenica da je njegov mlađi brat bio Svetozar Vukmanović Tempo, jedan od najmoćnijih jugoslovenskih komunista. Luka je ranije polovinu svešteničke plate slao bratu kako bi mu omogućio studije prava. Njihovi životni putevi kasnije su postali potpuno suprotni. Uloga Tempa u Lukinoj sudbini ostala je predmet različitih svedočenja, ali je pred kraj života priznavao da je brat bio „bolji i pametniji“ od njega i da ga rana zbog njegovog stradanja nikada nije napustila.
Srpska pravoslavna crkva uvrstila je Luku Crmničkog među svetitelje i novomučenike 2000. godine, na Svetoj liturgiji u Hramu Svetog Save u Beogradu, kojom je načalstvovao patrijarh Pavle. Crkva ga proslavlja kao sveštenomučenika koji je u vremenu bezbožništva, progona i bratoubilaštva do kraja ostao veran Hristu. Njegov život svedoči o jednoj od najdubljih rana srpskog 20. veka – podeli koja je razdvajala čak i rođenu braću.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
