Tradicionalno pred kraj godine, kada se pojačavaju apeli za donacije i humanitarnu pomoć, nemačke dobrotvorne organizacije Karitas i Diakonija ponovo su u centru pažnje. Ovog puta međutim, umesto pohvala za hrišćansko milosrđe, suočavaju se sa kritikama da su postale značajan dobitnik u takozvanoj „azil-industriji“. Prema pisanju nemačkog portala Dojčland-kurir, ove strukture godišnje povlače visoke iznose iz državnog budžeta kroz programe pomoći migrantima i istovremeno javno zagovaraju otvoreniju migracionu politiku.
Karitas, prema navodima iz teksta, ima oko 740.000 zaposlenih i važi za jednog od najvećih poslodavaca u Nemačkoj, dok Diakonija okuplja oko 627.000 radnika. U istom kontekstu navodi se da su ove organizacije snažno prisutne u poslovima savetovanja migranata, smeštaja tražilaca azila, integracionih programa i pravne pomoći. Kao primer se ističe da je Karitas u periodu 2019–2024. iz saveznog budžeta dobila više od 113 miliona evra za savetovanje odraslih migranata, dok se za Diakoniju pominju uporedivi iznosi. Kritičari iz toga izvode zaključak da te organizacije, pored humanitarne uloge, nastupaju i kao ozbiljni „ekonomski akteri“ čiji se prihodi oslanjaju na obim državnih programa.
U seriji tekstova koju je Dojčland-kurir najavio krajem decembra 2025. godine, pod naslovom o „milijarderskom poslu“ oko azila, iznose se tvrdnje da Karitas i Diakonija koriste budžetski novac na način koji je po mišljenju autora, sporan. Navodi se i da su se, pored tradicionalnih delatnosti (briga o starima, deci i socijalno ugroženima), sve snažnije okrenule poslovima vezanim za azil i integraciju, gde su izdvajanja velika. U uvodnom delu serijala koriste se oštre formulacije o teretu za poreske obveznike, uz zamerku da se paralelno traže donacije od građana pod plaštom „dobročinstva“ i svojevrsne „gutmenš“ retorike.
Slične ocene godinama se mogu čuti i u delu nemačkih medija i političkih krugova desnice. Kao primeri se često navode portali Nius i Tihijev ajnblik, koji Karitasu i Diakoniji pripisuju političko lobiranje za liberalniju migracionu politiku, upravo zato što takva politika donosi stabilno finansiranje. Sa druge strane, same organizacije u javnim nastupima naglašavaju da deluju u skladu sa hrišćanskim pozivom – pružanje pomoći ugroženima i zaštiti ljudskog dostojanstva.
U raspravu se sada uvlači i pitanje budžetskih rezova – u svetlu planova za 2026. godinu, gde se najavljuje smanjenje pojedinih stavki za migraciju i humanitarnu pomoć, crkvene organizacije upozoravaju na posledice po sistem podrške. Kritičari to tumače kao strah od gubitka dela prihoda i uticaja.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Uloga Karitasa i Diakonije ne sme biti izuzeta od javne kontrole samo zato što nose crkveni i humanitarni predznak. Ako se već najveći deo aktivnosti finansira iz džepova poreskih obveznika, onda javnost ima pravo na jasne odgovore. Koliko novca ulazi, gde odlazi i po kojim kriterijumima se troši? Transparentnost nije napad na milosrđe – ona je uslov da milosrđe bude stvarno.
Piše: Nina Stojanović
