Kada se govori o najvažnijim ličnostima srpske istorije, ime Svetog cara Lazara zauzima posebno mesto. Njegov život, državnička mudrost, briga za Crkvu i narod, kao i mučenička smrt u Kosovskoj bici 1389. godine, učinili su ga simbolom vere, časti i žrtve za otadžbinu. Njegovo opredeljenje za „Carstvo nebesko“ postalo je temelj kosovskog zaveta, koji vekovima predstavlja jedan od najvažnijih stubova srpskog nacionalnog i duhovnog identiteta.
Lazar Hrebeljanović rođen je oko 1329. godine u Prilepcu kod Novog Brda, u porodici vlastelina Pribca Hrebeljanovića. Još kao dečak isticao se mudrošću, blagim karakterom i dubokom pobožnošću. Na dvoru cara Stefana Dušana stekao je veliki ugled, a ženidbom sa kneginjom Milicom, potomkom loze Nemanjića, dodatno je učvrstio svoj položaj među srpskom vlastelom. Nakon smrti cara Dušana i raspada carstva, Lazar je postao najznačajniji srpski vladar, nastojeći da obnovi jedinstvo zemlje i pripremi je za sve veću opasnost koja je dolazila sa istoka.
Njegova vladavina nije ostala upamćena samo po političkim uspesima. Bio je veliki ktitor i zaštitnik Srpske pravoslavne crkve. Njegovom zaslugom izmirene su Srpska i Carigradska patrijaršija, čime je okončan dugogodišnji crkveni spor. Podigao je veličanstvenu zadužbinu, manastir Ravanicu, pomagao Hilandar, Gornjak i brojne druge svetinje, osnivao škole, bolnice i prihvatao monahe koji su pred Turcima bežali iz južnih krajeva Balkana. Njegova država postala je utočište pravoslavlja i duhovnog života.
Kada je osmanska vojska sultana Murata krenula u veliki pohod na Srbiju da bi prodrla dalje u Evropu, knez Lazar okupio je srpske velikaše i vojsku kako bi pružio otpor. Pred samu Kosovsku bitku pred njim je bio izbor između zemaljskog i nebeskog carstva. Izabrao je ono što je smatrao večnim, vernost Hristu i slobodi svoga naroda, svestan da će takva odluka doneti stradanje, ali i večnu slavu. Na Vidovdan, 15. juna po starom, odnosno 28. juna po novom kalendaru 1389. godine, poveo je srpsku vojsku na Kosovo polje. U krvavoj bici poginuo je zajedno sa velikim brojem srpskih junaka, dok je Miloš Obilić uspeo da usmrti sultana Murata.
Posle bitke telo Svetog kneza bilo je sahranjeno u Prištini, a ubrzo su njegove mošti pronađene netruležne i svečano prenete u Ravanicu. Srpska pravoslavna crkva proslavila ga je kao Svetog velikomučenika cara Lazara, a njegove mošti su kroz burnu istoriju više puta prenošene kako bi bile sačuvane. Danas počivaju u Sabornoj crkvi u Beogradu, gde predstavljaju jedno od najvećih duhovnih znamenja srpskog naroda.
Ličnost Svetog cara Lazara odavno je prevazišla okvire istorije. On nije ostao upamćen samo kao vladar koji je branio svoju državu, već kao čovek koji je verovao da su vera, sloboda, čast i istina vrednosti za koje vredi podneti i najveću žrtvu. Zato se njegovo ime i danas izgovara sa posebnim poštovanjem, a Vidovdan ostaje dan sećanja na kosovske junake, ali i podsetnik na duhovni zavet koji je oblikovao srpsku istoriju i identitet kroz vekove.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
