U podnožju planine Rumije, na oko četiri kilometra od Jadranskog mora, uzdiže se Stari Bar, drevni utvrđeni grad čiji ostaci svedoče o više od dva i po milenijuma života. Iza njegovih bedema smenjivali su se Iliri, Vizantinci, srpski vladari, Balšići, Mlečani i Osmanlije, ostavljajući za sobom jedno od najvrednijih arheoloških nalazišta na ovom delu Jadrana.
Arheološka istraživanja otkrila su keramiku iz vremena pre nove ere, što potvrđuje da je prostor oko grada bio naseljen još u ilirsko doba. U istorijskim izvorima pominje se kao Antibareos, odnosno Antibaris, dok je njegov položaj na stenovitom uzvišenju pružao prirodnu zaštitu i omogućavao kontrolu puteva između mora, Skadarskog jezera i unutrašnjosti Balkana.
Bar je 1183. godine ušao u sastav srednjovekovne srpske države Nemanjića. U gradu se kovao bakarni folar, a u vreme Balšića i srebrni dinar, što govori o njegovoj ekonomskoj snazi. Imao je kneza, Veliko i Malo veće, patricijske porodice i razvijenu gradsku samoupravu, zbog čega je predstavljao jedan od najvažnijih urbanih centara srpskog primorja.
Posle Nemanjića gradom su upravljali Balšići, Srpska despotovina, vojvoda Stefan Vukčić Kosača i Mletačka republika. Osmanlije su ga osvojile 1571. godine, nakon sporazumne predaje, a sultan Murat III kasnije je potvrdio određene privilegije njegovim stanovnicima. Za vreme osmanske vlasti podignut je i obnovljen veliki akvadukt kojim je grad snabdevan vodom.
Prelomni trenutak nastupio je tokom crnogorsko-osmanskog rata 1877–1878. godine, kada je Stari Bar teško oštećen u opsadi. Rušenje akvadukta ostavilo je grad bez vode, pa se stanovništvo postepeno preselilo u ravnicu prema moru. Dodatna razaranja doneo je zemljotres 1979. godine, ali su pojedini objekti kasnije obnovljeni. Danas Stari Bar ostaje veliki spomenik burne istorije primorja i mesto na kojem se posebno prepoznaju duboki tragovi srednjovekovne srpske državnosti i kulture.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
