U selu Dići, osam kilometara od Ljiga, kraj Crkve Svetog Jovana Krstitelja nalazi se jedna od najvećih i najznačajnijih srednjovekovnih nekropola u Srbiji. Stotine kamenih ploča svedoče o životu imućnog stanovništva iz vremena Nemanjića, ali naselje u kojem su ti ljudi živeli još nije pronađeno.
Ostaci crkve i groblja otkriveni su 1991. godine na mestu koje su meštani nazivali Manastirine. Istraživanja su pokazala da je jednobrodni hram raškog stila, sa pripratom i kvalitetnim živopisom, podignut krajem 13. ili početkom 14. veka. Oko njega se razvila velika nekropola sa masivnim horizontalnim pločama, od kojih su pojedine ukrašene krstovima, biljnim ornamentima i neobičnim simbolima.
Ktitorski natpis otkrio je da je hram kao porodičnu grobnu crkvu podigao čelnik Vukdrag, visoki dostojanstvenik iz vremena kraljeva Milutina i Stefana Dečanskog. Pred smrt je primio monaško ime Nikola, a preminuo je 8. maja 1327. godine. U crkvi je sahranjen sa suprugom Vladislavom, u monaštvu Anom, i članovima porodice. Čelnik je na srednjovekovnom dvoru obavljao jednu od najvažnijih vojnih i upravnih dužnosti.
Arheolog Željko Jež, koji je rukovodio istraživanjima, procenio je da se na ovom prostoru može nalaziti najmanje hiljadu grobova, iako je istražen samo njihov deo. Monumentalnost spomenika ukazuje da su oko crkve sahranjivani pripadnici vlastele ili imućni stanovnici većeg naselja. Zbog toga arheolozi i dalje tragaju za mogućim dvorom Vukdraga i srednjovekovnim gradom koji se verovatno nalazio u blizini.
Crkva je stradala sredinom 15. veka, približno u vreme pada Srpske despotovine, ali se sahranjivanje pored njenih ostataka nastavilo i kasnije. Obnova hrama započeta je 2012. godine, a završena 2014. godine, dok su prilikom novih istraživanja pronađene još 47 nadgrobne ploče. Dići danas svedoče o kontinuitetu srpskog života, od srednjeg veka, preko seoba i povratka stanovništva, sve do savremenog seoskog groblja.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
