Na Topčiderskom brdu u Beogradu, skrivena među vekovnim krošnjama, stoji Spomen-kuća kralja Petra I Karađorđevića, poznatija kao „Bela vila“. Ovo mesto, danas savremeni kulturni centar, čuva uspomenu na jednog od najomiljenijih srpskih vladara. Monumentalna kamena kapija sa pozlaćenim natpisima i kraljevskim simbolima već na ulazu nagoveštava da se iza nje krije priča o istoriji i poslednjim danima vladara kog je narod s pravom prozvao „Oslobodiocem“.
Staza od lomljenog kamena vodi kroz spokoj topčiderske bašte, gde i danas rastu magnolije i ginko, među najstarijim stablima u Beogradu. Sama „Vila Pavlović“, kako se prvobitno zvala, sagrađena je 1896. godine od strane trgovca Đorđa Pavlovića. Građena u neorenesansnom stilu sa elementima baroka, predstavljala je klasičan primer vile-letnjikovca na periferiji grada.
Nakon povratka iz ratova 1919. godine, i zbog oštećenog Starog dvora, Dvorska uprava iznajmljuje ovu vilu za kralja Petra I Karađorđevića. Ovde je ostareli kralj, već narušenog zdravlja i poznat po slobodarskim idejama i skromnom životu, proveo svoje poslednje godine. U prizemlju vile, Veliki i Mali salon, biblioteka i spavaća soba sa jednostavnim gvozdenim krevetom, svedočili su o njegovoj nesklonosti raskoši.
Danas, „Bela vila“ funkcioniše kao moderni kulturni centar. Stalna postavka osmišljena je kao interaktivni portret kralja, integrišući savremena rešenja i bogat istorijski materijal. Centralni deo čini mozaik od stotina fotografija koje, uz adekvatne podatke, prikazuju uticajne ličnosti i značajne događaje tog vremena, kao i samog kralja, njegovu porodicu i savremenike. Posetioci mogu videti i snimak krunisanja, te trodimenzionalnu rekonstrukciju njegove krune.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Spomen-kuća kralja Petra je živo svedočanstvo o vremenu burnih promena i vladaru čiju je borbu za slobodu i skromnost narod posebno cenio. Poseta ovom mestu pruža uvid u privatni život jednog monarha i značajan period srpske istorije, podsećajući na nasleđe koje oblikuje identitet Srbije.
Piše: Petar Nikolajev
