Život na selu u doba Nemanjića bio je težak, ali uređen po pravilima vere, rada i zajedništva. Srpski seljak srednjeg veka nije živeo u raskoši, već od zemlje, stoke i svojih ruku, oslonjen na porodicu, selo i crkvu. Upravo u tim skromnim domaćinstvima čuvao se temelj srpske države, narod koji je hranio vojsku, podizao manastire i opstajao kroz vekove ratova i iskušenja.
Stanovnici sela bili su meropsi zemljoradnici, vlasi stočari, zanatlije, sokalnici i otroci, koje Dušanov zakonik zajednički naziva sebrima. Sela su podizana pored reka, izvora i plodne zemlje, a prosečno naselje brojalo je oko četrdeset kuća. U središtu sela najčešće se nalazila crkva sa grobljem, oko koje se odvijao gotovo ceo život zajednice od krštenja i venčanja do sabora, liturgija i ispraćaja pokojnika.
Kuće su bile skromne bondručare, građene od drveta i kamena, pokrivene slamom ili šindrom. U njima nije bilo raskoši, nekoliko klupa, sinija, razboj i ognjište činili su srce doma. Na slami prekrivenoj asurama spavala je cela porodica, dok je ognjište okupljalo ukućane tokom dugih zimskih večeri.
Srpski seljak tog vremena živeo je od onoga što sam proizvede. U vrtovima su rasli luk, kupus, repa i pasulj, a oko kuća šljive, kruške, jabuke i dudovi. Njive su bile zasejane pšenicom, raži, ječmom i prosom. Bez stoke nije moglo da opstane nijedno domaćinstvo, volovi su orali zemlju, krave davale mleko, a ovce vunu za odeću.
Hrana je bila jednostavna. Najčešće su se jele kaše od žitarica i bilja, sir, mleko i retko meso. Pića su uglavnom bila medovina i pivo, dok je vino smatrano privilegijom vlastele. Odeća se pravila od lana, vune i kože, a žene su nosile jednostavan nakit od bronze, srebra i staklene paste.
Ipak, seljak nije bio slobodan čovek u današnjem smislu. Bio je vezan za vlastelina i imao obavezu da daje deo svojih proizvoda crkvi i gospodaru. U vreme rata, morao je da uzme koplje, luk ili sekiru i pođe sa vlastelom u boj.
Selo u doba Nemanjića bilo je mesto reda, rada i duboke povezanosti sa verom. Iz tih skromnih kuća potekla je snaga naroda koji je stvarao jednu od najznačajnijih epoha srpske istorije.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
