U Etnografski muzej u Beogradu, 23. decembra 2025. godine otvorena je izložba „U potrazi za izgubljenim arhivom Kola srpskih sestara“. Postavka donosi građu koja osvetljava rad i sudbinu Kolo srpskih sestara, jedne od ključnih humanitarnih organizacija u našoj istoriji.
Poseban deo čine dokumenta i zapisi iz porodičnog fonda Glavinić, sačuvani u Istorijskom arhivu Beograda. Među njima su i tekstovi Dobrile Glavinić Knez Mihailović, članice Kola, novinarke i humanitarne aktivistkinje. Ovaj materijal pruža uvid u društveni angažman i javni rad žena okupljenih oko Kola.
Postavka je nastala kao rezultat dugotrajnog istraživanja i prikupljanja predmeta, fotografija i dokumenata. Građa svedoči o delovanju organizacije čija je arhiva u više navrata uništavana. Prvi put tokom Prvog svetskog rata, posle austrougarske okupacije 1915. godine. Drugi put 1942. godine, po naredbi nemačkih okupacionih vlasti. Poslednja zvanična dokumenta o radu Kola potiču iz 1946. godine, kada je organizaciji zabranjen rad i oduzeta imovina.
Izložba je podeljena u dva segmenta. Prvi donosi 20 panoa o razvoju i delovanju Kola, zasnovanih na podacima iz Narodne biblioteke Srbije i Univerzitetske biblioteke „Svetozar Marković“. Drugi obuhvata originalne predmete, fotografije i 20 brojeva kalendara „Vardar“, povodom 120. godišnjice izdanja 2026. godine.
Povodom izložbe pripremljeni su i reprinti tri ključna godišta: iz 1906. godine, kada je objavljen prvi broj, zatim iz 1914, poslednjeg izdanja pred Prvi svetski rat, kao i iz 1941. godine, tridesetog broja, štampanog uoči Drugog svetskog rata.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Izložba predstavlja trijumf sećanja nad zaboravom i dokaz neuništive plemenitosti, podsećajući nas da humanost preživljava sve istorijske zabrane. U duhu praznične atmosfere, ulaz u Etnografski muzej biće besplatan od 25. decembra 2025. do 9. januara 2026. godine, pružajući priliku svima da osete snagu ženske solidarnosti koja ostaje trajni oslonac naroda.
Piše: Stefan Bogdanović
