Srpsku istoriju početkom 19. i 20. veka obeležile su borbe za slobodu u kojima je narod, često brojčano slabiji i bez dovoljno oružja, ustajao protiv velikih carstava. Među tim događajima posebno mesto imaju Hadži Prodanova buna iz 1814. i bitka na Mačkovom kamenu 1914. godine.
Hadži Prodanovu bunu poveli su vojvoda Hadži Prodan Gligorijević i iguman Pajsije Ristić u Požeškoj nahiji, samo godinu dana posle sloma Prvog srpskog ustanka. Pobuna protiv obnovljenog turskog terora proširila se na Kragujevačku i Jagodinsku nahiju, ali je ugušena, nakon čega su usledile teške odmazde nad srpskim stanovništvom.
Buna je počela septembra 1814. godine. Međutim, u dostupnim istorijskim pregledima češće se kao njen početak navodi 27. septembar 1814. godine. Hadži Prodanova buna predstavljala je uvod u Drugi srpski ustanak, podignut već naredne godine.
Tačno jedan vek kasnije 1914. godine, počele su najžešće borbe na Mačkovom kamenu, u okviru Bitke na Drini. Srpska vojska pokušavala je da potisne austrougarske snage sa dominantnih položaja na planini Jagodnji, a sukobi su vođeni prsa u prsa, uz ogromne gubitke na obe strane.
Mačkov kamen ostao je simbol neustrašivosti srpskog vojnika i jedne od najkrvavijih borbi u Prvom svetskom ratu. Hadži Prodanova buna i bitka na Mačkovom kamenu razdvojene su čitavim stolećem, ali ih povezuje ista težnja, da srpski narod, bez obzira na cenu, sačuva pravo na slobodu i sopstvenu državu.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
