Srpska deca širom sveta danas imaju priliku da uče svoj jezik, istoriju i kulturu zahvaljujući mreži dopunskih škola Ministarstva prosvete koje funkcionišu u 22 zemlje. Nastava se odvija u više od 1.100 klubova, a pohađa je oko 9.500 učenika, prema zvaničnim podacima.
Po prvi put, ove godine dopunske škole otvorene su i u Sjedinjenim Američkim Državama, Kipru i Islandu. Nastava se već godinama uspešno sprovodi u državama sa brojnom srpskom dijasporom kao što su Austrija, Nemačka, Švajcarska, Italija, Francuska, Slovenija, Švedska, Australija i Kanada.
Kroz ove obrazovne programe, deca uče ne samo osnove jezika, već i važne delove istorije, kulture i duhovnog nasleđa. Programi su usklađeni sa nastavnim planovima Ministarstva prosvete Republike Srbije, a nastavu drže stručni predavači koji često i sami dolaze iz dijaspore. Pored škole, organizuju se i radionice, izložbe, priredbe i vannastavne aktivnosti koje dodatno učvršćuju identitet dece rođene van Srbije.
Jedan od najvažnijih projekata ovog tipa je „Leto u zavičaju“, koji već četrnaest godina okuplja đake iz dijaspore u letnjim kampovima širom Srbije. Tokom boravka deca obilaze kulturno-istorijske lokalitete, upoznaju vršnjake iz otadžbine i učestvuju u edukativnim i umetničkim radionicama. Za mnoge od njih, to je prvi put da se direktno sretnu sa zemljom iz koje potiču njihovi roditelji ili preci.
Pogled redakcije portala Srpski ugao
Nema snažnijeg jezika od maternjeg, jer to nije samo sredstvo govora, već i pripadanja. To je jezik kojim dete prvi put razume svet, tuguje, moli, voli i sanja. Upravo zato očuvanje jezika u dijaspori nije pitanje nostalgije, već opstanka. Onaj ko izgubi jezik, postaje tuđin i tamo i ovde.
Ipak jezik se najbolje uči iz svakodnevice. Da bi dete govorilo srpski, ne treba mu samo čas jednom nedeljno, već i roditelj koji mu se obraća na srpskom, baka koja ne prevodi uspavanku, otac koji ne zaboravlja odakle je i ne menja jezik za tišinu.
Kada izgovorimo srpsku reč hiljade generacija naših predaka progovori kroz nas, čuvajmo njihove duše da ne bi bile zauvek izgubljene u tuđem paošu.
Piše: Nina Stojanović
