Prvog dana februara 1901. godine, Beograd je postao centar pismene modernizacije izlaskom prvog broja Srpskog književnog glasnika. Časopis je pokrenuo intelektualac Bogdan Popović, jedan od najvažnijih kritičara tog vremena, sa namerom da stvori ozbiljan list koji će objavljivati samo najbolja književna dela.
Njegova pojava nije bila samo izdavački poduhvat, već kulturna revolucija koja je promovisala čuveni „beogradski stil“. Izraz je podrazumevao da pisanje mora biti jasno, odmereno i logično, bez suvišnog ukrašavanja i preteranih emocija. Urednici su verovali da svaka rečenica mora biti precizna, čime su podigli kvalitet celokupne srpske pismenosti i naučili autore kako da pišu na moderan i razumljiv način.
Istorija Glasnika deli se na dva perioda koja su pratila sudbinu naroda. Prva serija trajala je od 1901. do jula 1914. godine i u njoj su štampane 323 pojedinačna broja. Izdanja su se redovno sakupljala i povezivali u 32 knjige radi lakšeg čuvanja u bibliotekama. Nakon pauze zbog Velikog rata, u septembru 1920. počinje nova etapa koja je trajala do aprila 1941. godine. U ovom drugom periodu objavljeno je čak 495 primeraka, koji su sabirani u 62 knjige. Tokom pune četiri decenije, ova bogata arhiva postala je glavni temelj za razvoj savremene srpske misli.
Pored Bogdana Popovića, ključna figura bio je Jovan Skerlić, koji je svojim oštrim kritikama određivao šta vredi, a šta ne. U časopisu su svoje radove objavljivali svi veliki pisci tog doba, poput Stevana Sremca i Borisava Stankovića, čija je čuvena „Nečista krv“ prvi put predstavljena upravo ovde. Glasnik nije bio samo obična novina, već institucija koja je decenijama usmeravala razvoj naše kulture. Prestao je da postoji 1941. godine, ostavivši za sobom najbogatiju arhivu srpske moderne književnosti.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Gašenjem Glasnika 1941. godine završena je najznačajnija era naše kulture. Njegova arhiva ostaje trajno merilo kvaliteta i dokaz o vremenu kada je književnost bila vrhunski autoritet u društvu.
Piše: Stefan Bogdanović
