O poreklu imena Bosilegrad postoji više predanja. Prema jednoj legendi, grad je dobio ime po kralju Busilu, koji je navodno vladao ovim krajem u vreme prodora Osmanlija na Balkan. Tokom vekova naziv je menjao oblik – od Busilovgrada, preko Busiligrada i Bosiljgrada, do današnjeg Bosilegrada. Druga teorija ime dovodi u vezu sa rečju „bus“, odnosno busen, jer su prve kolibe doseljenika bile pokrivene busenjem. Treća pretpostavlja da naziv potiče od bosiljka, biljke koja se od davnina gaji u ovom kraju i zauzima važno mesto u narodnoj tradiciji.
Područje Bosilegrada kroz istoriju je često menjalo gospodare. Nakon dolaska Bugara početkom 9. veka, oblast je bila deo Prvog bugarskog carstva, potom Vizantije, da bi sredinom 13. veka ponovo bila pod bugarskom vlašću. Srpski kralj Stefan Uroš II Milutin osvojio je oblast oko Velbužda krajem 13. veka, nakon čega Bosilegradski kraj ulazi u sastav srednjovekovne srpske države. Tokom 14. veka pripadao je Srpskom carstvu, a zatim oblasti Dejanovića, sve do osmanskog osvajanja 1395. godine.
Srpska vojska oslobodila je Bosilegradski kraj od Osmanlija krajem 1877. godine uz pomoć dobrovoljaca Đoke Vlajkovića i lokalnih ustanika. Ipak, odlukama Berlinskog kongresa 1878. godine ovaj kraj je pripao Kneževini Bugarskoj. Bosilegrad je ubrzo postao administrativni centar oblasti, a pod bugarskom upravom ostao je sve do završetka Prvog svetskog rata.
Posebno mesto u istoriji grada zauzimaju događaji iz 1917. godine, kada su četnici vojvode Koste Pećanca tokom Topličkog ustanka zauzeli Bosilegrad. Akcija je predstavljala odmazdu za prethodne bugarske zločine nad srpskim stanovništvom u okolnim selima. Nakon završetka Prvog svetskog rata i potpisivanja Nejskog mirovnog ugovora, Bosilegrad je dodeljen Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca. Zvanično je pripojen 27. novembra 1919. godine, a zbog odlaganja primene ugovora stvarna primopredaja izvršena je godinu dana kasnije.
Grad je između dva svetska rata nastavio razvoj, pa je 1929. godine dobio i svoju prvu električnu centralu. Tokom Drugog svetskog rata ponovo je bio pod bugarskom okupacijom, da bi nakon oslobođenja postao deo Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije. Danas je Bosilegrad sastavni deo Republike Srbije i predstavlja jedan od najvažnijih centara srpske zajednice u pograničnom području.
Pored bogate istorije, Bosilegrad je poznat po očuvanoj prirodi, planinskim predelima, tradicionalnoj kulturi i višeslojnom istorijskom nasleđu koje svedoči o vekovima života na raskršću država, carstava i različitih civilizacija. Uprkos brojnim istorijskim izazovima, grad je sačuvao svoj identitet i ostao važan simbol juga Srbije.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
