Kada se govori o haremima, većina ljudi pomisli na osmanske sultane i istočnjačke dvorove. Međutim, malo je poznato da je jedan od najistaknutijih junaka Prvog srpskog ustanka, vojvoda Milenko Stojković, imao sopstveni harem, i to usred tadašnje ustaničke Srbije. Iako istoričari navode da među ustaničkim starešinama nije bilo neuobičajeno da imaju više žena ili vanbračne zajednice, Milenko je ostao upamćen kao jedini za koga postoje brojna svedočenja da je organizovao harem po uzoru na turske.
Milenko Stojković bio je jedan od najistaknutijih vojvoda Prvog srpskog ustanka. Najveću slavu stekao je 1804. godine kada je, po dogovoru srpskih ustanika i osmanskih vlasti, na Adi Kale pogubio dahije čiji je teror bio neposredan povod za izbijanje ustanka. Kasnije se istakao u Bici na Ivankovcu 1805. godine, gde je zajedno sa Petrom Dobrnjcem i Stevanom Sinđelićem porazio znatno brojniju vojsku Hafiz-paše. Učestvovao je i u oslobađanju Negotinske krajine, borbama kod Štubika i Malajnice, a Karađorđe ga je 1806. godine proglasio vojvodom.
Pored vojničkih uspeha, njegovo ime ostalo je vezano i za neobičnu priču iz privatnog života. Prema predanju, Milenko je već imao nekoliko žena pre osvajanja turskog utvrđenja Ram. Nakon zauzimanja grada, iz harema tamošnjeg zapovednika odveo je nekoliko žena koje su mu se dopale. Tokom ustanka mnoge Turkinje u Beogradu ostale su bez muževa i porodica, pa su srpske vlasti organizovale njihov povratak u Osmansko carstvo. Priča kaže da je Milenko na obali Dunava, u Poreču, zaustavljao brodove i među putnicama birao žene koje je dovodio u svoj harem.
Prema predanju, u haremu je u jednom trenutku živelo čak 42 žene. One su brinule o domaćinstvu, pripremale hranu, služile vojvodu, donosile mu kafu i čibuk, vodile računa o njegovoj odeći, a na putovanja su ga pratile četiri ili pet najbližih pratilja. Navodi se i da je ženama kojih bi se vremenom odrekao obezbeđivao miraz, pronalazio muževe među svojim vojnicima ili ih puštao da slobodno nastave život.
Posle sukoba sa Karađorđem oko pitanja državne uprave i ograničavanja voždove vlasti, Milenko Stojković je 1811. godine bio prinuđen da napusti Srbiju. Otišao je u Rusiju, gde je dobio čin pukovnika i državnu penziju. Kako prihodi nisu bili dovoljni za izdržavanje brojne pratnje, raspustio je harem. Prema predanju, svakoj od žena dao je novac kako bi mogla da se uda ili samostalno nastavi život.
Uz sebe je zadržao samo jednu ženu, Vlahinju Katinku, koja mu je bila najbliža. Njome se kasnije oženio, a sa njom je dobio sina Iliju.
Milenko Stojković preminuo je 1831. godine u jednom mestu na Krimu, na obali Crnog mora. Njegov život ostao je upamćen po velikim vojnim pobedama i značajnoj ulozi u Prvom srpskom ustanku, ali i po neobičnoj priči o haremu, koja i danas izaziva veliko interesovanje. Iako se pojedini detalji ove priče zasnivaju na memoarskim zapisima i narodnom predanju, a ne mogu se svi istorijski potvrditi, Milenkov harem ostao je jedna od najneobičnijih epizoda iz istorije ustaničke Srbije.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
