Na desnoj obali Mlave, u blizini Kostolca, nekada se prostirao Viminacijum, jedna od najznačajnijih rimskih legijskih stanica i metropola na granicama Rimskog carstva. Ovaj drevni grad, centar provincije Gornja Mezija, bio je svedok burne istorije, dom carevima i legijama, a danas predstavlja izvanredan arheološki lokalitet koji nam otvara prozor u bogat i slojevit život Rimljana na ovim prostorima.
Viminacijum je svoj vrhunac doživeo u 2. i 3. veku nove ere, kada je sa svojim termama, amfiteatrom, hipodromom i razvijenom infrastrukturom predstavljao pravi urbani centar. Bio je strateški važan i kao baza VII Klaudijeve legije, kontrolišući Dunavsku granicu Carstva. Kroz njegove ulice koračali su imperatori poput Hadrijana, Septimija Severa i Dioklecijana, a arheološki nalazi svedoče o multikulturalnom društvu koje je ovde živelo i radilo.
Danas, decenijama unazad, na Viminacijumu se sprovode intenzivna arheološka istraživanja koja ne prestaju da otkrivaju neverovatne tajne. Otkopani su delovi rimskih ulica, bedema legijskog logora, zanatskih radionica, grobnica i brojnih svakodnevnih predmeta. Posebno su impresivne nekropole, koje pružaju uvid u pogrebne običaje i verovanja Rimljana.
Jedno od značajnijih otkrića koje baca novo svetlo na rimski život u Viminacijumu, desilo se pre nekoliko godina. Kako je tada Miomir Korać, direktor Arheološkog instituta SANU i rukovodilac projekta Viminacijum, izjavio za Betu: „Na lokalitetu Viminacijum arheolozi su pronašli porodičnu grobnicu, oslikanih zidova, u kojoj su se sahranjivali pripadnici višeg staleža i koja je bila u funkciji od sredine trećeg pa do sredine petog veka, a u njoj i ostavu sa dragocenostima.“ Ovakvi pronalasci svedoče o visokom standardu života i umetničkom senzibilitetu stanovnika.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Zahvaljujući neumornom radu arheologa, Viminacijum polako izranja iz zaborava, nudeći posetiocima jedinstveno iskustvo putovanja kroz vreme. On nije samo suva istorija, već živopisna priča o ljudima, njihovim snovima, svakodnevici i imperiji koja je oblikovala svet. Poseta ovom lokalitetu pruža dublje razumevanje rimskog nasleđa u Srbiji i celokupnog evropskog identiteta.
Piše: Petar Nikolajev
