Novi Sad je na današnji dan, 20. februara 1860. godine, postao bogatiji za prvi broj „Danice“, koja će ubrzo izrasti u jedan od najuticajnijih književnih listova srpskog romantizma. Pokrenut inicijativom književnika, publiciste i pravnika Đorđa Popovića Daničara, ovaj list je štampan po Vukovom pravopisu, a osnovna namera osnivača bila je da kroz spoj poučnog i zabavnog sadržaja afirmiše književni izraz na narodnom jeziku.
Stranice lista ispunjavali su putopisi, pripovetke, pesme, istorijski i prirodnjački tekstovi, kao i životopisi prilagođeni širokom krugu čitalaca. Autori su poseban akcenat stavili na obrazovanje i kulturno uzdizanje žena, oblikujući materijal na pristupačan i zanimljiv način. Svako izdanje zaključivao je „Podlistak“, rezervisan za vesti iz domaće i strane književnosti, prikaze novih dela, pozorišne novosti i anegdote.
Uloga ovog lista bila je ključna u jačanju nacionalne svesti i razvoju umetničkog realizma. Svoje radove ovde su objavljivala vodeća imena epohe poput Jakova Ignjatovića, Đure Jakšića, Zmaja, Laze Kostića, Jovana Ilića, Kaćanskog i Ljubomira Nenadovića. Uporedo sa domaćim stvaralaštvom, prevođena su i dela svetskih velikana kao što su Edgar Alan Po, Turgenjev, Ljermontov i Puškin.
Unutrašnja neslaganja sa novim urednikom Đorđem Rajkovićem, koji je preuzeo vođenje poslednjih brojeva, primorala su deo ključnih autora na prekid saradnje. Usled postepenog gubljenja prvobitnog uticaja i značaja, sudbina lista bila je zapečaćena. Nakon kraće pauze tokom 1871. i 1872. godine, „Danica“ je definitivno prestala da izlazi 20. avgusta 1872. godine.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Uloga „Danice“ bila je presudna u jačanju nacionalne svesti i postavljanju temelja umetničkog realizma. List je služio kao ključna platforma za razmenu naprednih ideja, što je direktno dovelo do ideološkog povezivanja i okupljanja Ujedinjene omladine srpske 1866. godine, čime je kulturni pokret dobio svoju jasnu političku i društvenu formu.
Piše: Stefan Bogdanović
