U samom srcu Beograda, u ulici Admirala Geprata 19, ponosno stoji Vaznesenjska crkva, arhitektonski biser i nemi svedok burne srpske istorije. Podignuta 1863. godine na inicijativu kneza Mihaila Obrenovića i mitropolita Mihaila, prvobitno je zamišljena kao „garnizonska crkva” namenjena vojsci. Njeni graditelji, Pavle Stanišić i Jovan Ristić, inspiraciju su pronašli u epohi romantizma i srpskom srednjovekovnom sakralnom graditeljstvu, oslanjajući se prvenstveno na lepotu Ravanice.
Unutrašnjost ovog hrama predstavlja pravu umetničku i duhovnu riznicu. Ikonostas iz 1881. godine, delo Stevana Todorovića, krasi predivnim kompozicijama poput postriženja Svetog Save, dok je ruski slikar Andrej Bicenko zidove obogatio freskama srpskih vladara iz dinastije Nemanjića. Kako je crkva posvećena Vaznesenju Gospodnjem – Spasovdanu, koji je ujedno i krsna slava prestonice, ona s pravom predstavlja duhovno srce grada. Svake godine na ovaj praznik iz porte polazi i u nju se vraća svečana gradska litija, a hram brižno čuva i originalni barjak Uprave Beograda.
Zvonik u porti čuva jedno od najznačajnijih istorijskih znamenja prestonice – zvono stare Saborne crkve. Upravo ono je 15. februara 1830. godine, nakon viševekovne otomanske zabrane, prvo oglasilo slobodu i novi status Srbije kao vazalne kneževine. S obzirom na to da je podignuta u delu grada gde su živeli imućniji građani, crkva u svom fondu baštini i izuzetna poklonjena dela. Među njima se izdvajaju ikone Bogorodice i Svetog Dimitrija, ruske ikone u srebrnom okovu, retki zlatarski radovi i stare knjige.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Tokom svoje istorije, Vaznesenjska crkva je delila tešku sudbinu svog naroda, pretrpevši stravična razaranja u oba svetska rata. Ipak, svoju stogodišnjicu dočekala je ponosno, potpuno obnovljena. Danas se u njenom dvorištu uzdiže mermerni krst posvećen žrtvama ratnih strahota, koji stoji kao večni podsetnik na stradanje, ali i na neuništivost života.
Piše: Petar Nikolajev
