Umetnost u službi vere: Sjaj i slava Karlovačke mitropolije

Povodom više od tri veka od uspostavljanja Karlovačke mitropolije i dva veka od osnivanja Matice srpske, Galerija Matice srpske priredila je izložbu „Umetnost u službi vere sjaj i slava Karlovačke mitropolije“, koja kroz dragocena umetnička dela svedoči o duhovnom, kulturnom i istorijskom značaju jedne od najvažnijih institucija srpskog naroda.

Crkvena umetnost Karlovačke mitropolije predstavlja jednu od najsloženijih i najznačajnijih celina srpske umetnosti novog veka. Tokom više od dva stoleća razvijala se na prostoru gde su se preplitali vera, politika, obrazovanje i nacionalna svest. Kroz ikonostase, zidno slikarstvo, portrete i grafike oblikovana je slika duhovnog autoriteta Srpske pravoslavne crkve i njenog mesta u društvenom životu Srba u Habzburškoj monarhiji.

Od skromnih zografskih ikona i manastirskih hramova do akademskog slikarstva, istorijskih kompozicija i patrijaršijskih dvorova, umetnost Karlovačke mitropolije pratila je razvoj srpskog društva i njegovih kulturnih potreba. Istovremeno, uspevala je da sačuva pravoslavnu tradiciju i prihvati uticaje velikih evropskih kulturnih centara poput Beča, Pešte, Kijeva, Minhena i Rima.

Na izložbi su predstavljena dela iz kolekcije Galerije Matice srpske, ali i iz brojnih muzeja, eparhija i kulturnih ustanova iz Srbije, Mađarske, Rumunije i Austrije. Poseban deo postavke posvećen je trajnom nasleđu Karlovačke mitropolije, koje se i danas prepoznaje kroz Karlovačku gimnaziju, tradiciju proizvodnje bermeta i očuvanje starih umetničkih zanata.

Autori izložbe su prof. dr Vladimir Simić i dr Aleksandra Čelovski, a posetiocima su na raspolaganju multimedijalni sadržaji, kustoska vođenja i bogat prateći program. Izložba će biti otvorena do 27. septembra 2026. godine.

Realizaciju izložbe podržali su Republika Srbija, Pokrajinski sekretarijat za kulturu, informisanje i odnose sa verskim zajednicama, kao i dugogodišnji pokrovitelj DDOR osiguranje.

Piše: Stefan Stojanović