Sveti Petar Dabrobosanski, mitropolit Petar Zimonjić, ostao je upamćen kao jedan od velikih srpskih arhijereja i mučenika Drugog svetskog rata. Rođen je 24. juna 1866. godine u Grahovu, u porodici sveštenika Bogdana Zimonjića, poznatog učesnika Hercegovačkog ustanka. Bogosloviju je završio u Reljevu, a Bogoslovski fakultet u Černovcima.
Za episkopa zahumsko-hercegovačkog izabran je 1903. godine, dok je 1920. postao mitropolit dabrobosanski. Tokom svoje službe zalagao se za prava i versku autonomiju srpskog pravoslavnog stanovništva, a posebno težak period njegove arhijerejske službe nastupio je nakon stvaranja Nezavisne Države Hrvatske 1941. godine.
Posle nemačkog napada na Jugoslaviju privremeno se sklonio u manastir Svete Trojice kod Pljevalja, ali se ubrzo vratio u Sarajevo. Iako su mu savetovali da ode u Srbiju ili Crnu Goru zbog progona Srba, odbio je da napusti svoju mitropoliju. Prema njegovom žitiju, tada je poručio da je dužnost narodnog pastira da sa svojim narodom deli i dobro i zlo.
Kada su vlasti NDH zatražile da se u crkvenoj administraciji prestane sa upotrebom ćirilice i da se pečati zamene latiničnim, mitropolit Petar odbio je da se povinuje. Ubrzo je, 12. maja 1941. godine, uhapšen, a svojim sveštenicima je pre odvođenja poručio: „Ostanite sa svojim parohijanima, pa šta bude narodu neka bude i vama.“
Posle nekoliko dana zatočeništva u Sarajevu odveden je u Zagreb, gde je zatvoren u policijskom zatvoru u Petrinjskoj ulici. Potom je prebačen u logor Kerestinec, gde je, prema crkvenim izvorima, ponižavan i mučen. Dalji put njegovog stradanja nije u svim izvorima potpuno jednako rekonstruisan – navode se Koprivnica, Gospić i Jasenovac.
Prema svedočenjima koja prenosi Svetigora, posle teškog mučenja ubijen je u Jasenovcu, ali precizne okolnosti njegove smrti dugo nisu mogle biti pouzdano utvrđene. Srpska pravoslavna crkva tokom rata više puta je pokušavala da sazna gde se mitropolit nalazi i da izdejstvuje njegovo oslobađanje, ali bez uspeha.
Mitropolit Petar Zimonjić kanonizovan je među Svetim sveštenomučenicima Srpske pravoslavne crkve. Njegovo stradanje ostalo je simbol sudbine srpskog sveštenstva i naroda u NDH, ali i zaveta arhijereja koji je, uprkos mogućnosti da se skloni, odlučio da ostane sa svojim vernicima do kraja.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
