Stevan Sremac, jedan od najznačajnijih srpskih realista, preminuo je na današnji dan 25. avgusta 1906. godine od sepse u Sokobanji. Pisac koji je humorom sačuvao čitave životne slike starog Niša, Beograda i Vojvodine otišao je u pedesetoj godini, nekoliko meseci nakon izbora za redovnog člana Srpske kraljevske akademije.
Rođen je 11. novembra 1855. u Senti, u zanatlijskoj porodici krojača Avrama i Katarine. Rano je ostao bez roditelja, pa je brigu o njemu preuzeo ujak Jovan Đorđević, istoričar, književnik, autor teksta himne „Bože pravde“ i jedan od osnivača Narodnog pozorišta. Trinaestogodišnjeg Sremca odveo je u Beograd, gde je završio Prvu beogradsku gimnaziju i istorijsko-filološke studije na Velikoj školi.
Kao student dobrovoljno je učestvovao u oslobodilačkim ratovima Srbije od 1876. do 1878. godine i borbama za oslobođenje Niša i jugoistočne Srbije od turske vlasti. Nakon diplomiranja 1878, predavao je istoriju, književnost i druge predmete u Pirotu, Nišu i Beogradu. Najdublji trag ostavio je u Nišu, gde je osnivanjem družine „Sinđelić“ pomogao rađanje pozorišnog života u gradu oslobođenom vekovnog turskog nasleđa.
Književnosti se posvetio tek u 33. godini, ali je ubrzo postao majstor humora i satire. Ljude, naravi i događaje pažljivo je zapisivao, zbog čega je dobio nadimak „pisac sa beležnicom“. Blagonaklono, bez gorčine, oslikavao je vojvođansko-banatsku, beogradsko-varošku i južnosrbijansko-nišku sredinu, ostajući tradicionalista, rojalista i branilac patrijarhalnih vrednosti.
Objavio je Ivkovu slavu (1895), Limunaciju na selu (1896), Pop Ćiru i pop Spiru (1898), Vukadina i zbirku Iz knjiga starostavnih (1903), Čiča Jordana i Zonu Zamfirovu (1906), priču o ljubavi i životu starog Niša.
Sahranjen je o državnom trošku i uz velike počasti na Novom groblju u Beogradu. Njegovo ime danas nose niška gimnazija, biblioteka i književna nagrada, a spomenik Sremcu i lovcu Kalči, junaku Ivkove slave, u srcu Niša čuva uspomenu na pisca koji je smehom odbranio jedan svet od zaborava.
Piše: Stefan Bogdanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
