Godine 1806. rođen je Jovan Sterija Popović, jedan od ključnih autora srpske kulture 19. veka. Danas 13. januara 2026. navršava se 220 godina od njegovog rođenja. Njegov značaj ogleda se u uticaju koji je imao na književnost, obrazovanje i kulturnu politiku tadašnje Srbije.
Sterija je u periodu svog rada oblikovao dramski izraz u okruženju u kojem pozorište još nije imalo čvrsto uspostavljenu tradiciju. U komedijama „Pokondirena tikva“, „Kir Janja“ i „Rodoljupci“ oslanjao se na jasno prepoznatljive društvene pojave. Pomodarstvo, tvrdičluk i deklarativno rodoljublje prikazani su kroz likove koji predstavljaju šire obrasce ponašanja njegove okoline.
Pored književnog rada, Sterija je bio snažno uključen u organizovanje kulturnog i obrazovnog sistema Kneževine Srbije. Kao načelnik Ministarstva prosvete učestvovao je u pokretanju institucija koje su imale dugoročan značaj. U tom periodu inicirano je osnivanje Narodnog muzeja 1844. godine, Narodne biblioteke i Društva srpske slovesnosti. Time je postavljen institucionalni okvir bez kojeg kasniji razvoj nauke i kulture ne bi bio moguć.
Njegovo interesovanje za umetnost imalo je i porodičnu osnovu. Deda po majci, Nikola Nešković, bio je jedan od najznačajnijih srpskih slikara 18. veka, poznat kao ikonopisac i portretista čiji su radovi nastajali širom Habsburške monarhije. Nešković se bavio i pisanjem, a Sterija je kasnije njegov život i rad obradio u posebnoj biografiji. Majka Julijana, kao Nikolina ćerka, prenela je to umetničko i obrazovno nasleđe u porodično okruženje u kojem je Sterija odrastao.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Sterijin doprinos srpskoj kulturi danas se sagledava kroz više ravni. Njegovi dramski tekstovi predstavljaju osnovu nacionalne komediografije. Njegov rad u prosveti označio je početak sistemskog pristupa obrazovanju. Institucije u čijem je osnivanju učestvovao i dalje čine okosnicu kulturnog života. Zbog toga se njegovo ime vezuje ne samo za književnost, već i za proces modernizacije srpske države i društva.
Piše: Stefan Bogdanović
