Kada se govori o herojima Prvog svetskog rata, najčešće se pominju vojskovođe, generali i junaci sa fronta, ali jedan čovek uspeo je da sačuva nešto bez čega bi pobeda bila nepotpuna, srpsku muziku i kulturni identitet. Bio je to Stanislav Binički, kompozitor, dirigent, osnivač prvog stalnog vojnog orkestra u Srbiji i autor čuvenog „Marša na Drinu“.
Rođen 1872. godine u Jasici kod Kruševca, Binički je muzičko obrazovanje stekao u Beogradu i Minhenu. Po povratku u Srbiju postao je jedan od utemeljivača moderne srpske muzičke kulture. Bio je dirigent Narodnog pozorišta, profesor i jedan od najznačajnijih srpskih kompozitora svog vremena.
Po izbijanju Prvog svetskog rata stavio se u službu otadžbine kao kapelnik Vojske Kraljevine Srbije. Nakon slavne pobede u Cerskoj bici 1914. godine komponovao je „Marš na Drinu“, posvećen pukovniku Milivoju Stojanoviću Brki i njegovim vojnicima. Ova kompozicija ubrzo je postala simbol srpske hrabrosti, otpora i slobodarskog duha.
Tokom povlačenja srpske vojske preko Albanije 1915. godine, kada su hiljade vojnika i civila stradale od zime, gladi i iscrpljenosti, Binički nije razmišljao samo o sopstvenom opstanku. Vodio je računa da budu sačuvani notni materijal, instrumenti i jezgro vojnog orkestra. Zahvaljujući njegovoj upornosti, srpska vojna muzika preživela je jednu od najvećih tragedija u istoriji srpskog naroda.
Na Krfu je ponovo organizovao orkestar koji je nastavio da svira za srpske vojnike. U trenucima kada su mnogi izgubili porodice, domove i gotovo svaku nadu, muzika je postala izvor snage, utehe i vere u povratak. Koncerti srpskog vojnog orkestra izvođeni su i pred savezničkim vojnicima, čime je svet upoznavao srpsku kulturu i borbu za slobodu.
Posle oporavka srpske vojske i proboja Solunskog fronta, Binički se sa orkestrom vratio u oslobođenu otadžbinu. Nakon rata nastavio je da radi kao dirigent i kompozitor, ostavivši iza sebe bogato muzičko nasleđe koje je obeležilo razvoj srpske umetničke muzike u 20. veku.
Stanislav Binički nije bio samo autor jedne od najpoznatijih srpskih kompozicija. Bio je čovek koji je razumeo da narod ne opstaje samo zahvaljujući oružju, već i zahvaljujući kulturi, pesmi i sećanju. Dok su drugi nosili puške, on je nosio note. Dok su se vodile bitke za teritoriju, on je vodio bitku da sačuva dušu naroda.
Zahvaljujući njegovoj istrajnosti, „Marš na Drinu“ i brojna druga dela preživela su ratna stradanja i ostala trajni simbol srpske istorije, slobodarskog duha i kulturnog identiteta. Priča o Stanislavu Biničkom podseća da su najveće pobede one koje sačuvaju ne samo državu, već i njenu kulturu, tradiciju i pamćenje za buduće generacije.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
