Španija je na osnovu Zakona o istorijskom sećanju iz 2007. godine dodelila državljanstvo za najmanje 373.616 potomaka španskih iseljenika, ali je nova sudska odluka otvorila pitanje koliko je u pojedinim postupcima zaista dokazivano da su njihovi preci zemlju napustili kao politički prognanici. Spor ne znači automatsko poništavanje već izdatih pasoša, ali dovodi u pitanje praksu po kojoj se egzil pretpostavljao na osnovu godine odlaska iz Španije.
Prema podacima španskog Ekonomskog i socijalnog saveta, do kraja 2022. obrađeno je 491.177 zahteva po Zakonu o istorijskom sećanju, dok je državljanstvo dobilo više od 373.616 ljudi. Važno je razlikovati dve pravne osnove: jednu za decu izvornih španskih državljana i drugu za unuke ljudi koji su državljanstvo izgubili zbog egzila. Zato se ne može tvrditi da je svih 373.616 odluka zasnovano isključivo na statusu prognanika.
Sporno je uputstvo Ministarstva pravde iz 2008. godine. U njemu je navedeno da se svojstvo prognanika pretpostavlja za sve Špance koji su zemlju napustili između 18. jula 1936. i 31. decembra 1955. godine. Podnosilac je morao da dokaže odlazak pretka, ali ne nužno i konkretan politički, verski ili ideološki razlog egzila.
Vrhovni sud sada razmatra sličnu pretpostavku ugrađenu u primenu Zakona o demokratskom sećanju iz 2022. godine. Kako je objavila agencija EFE, sud je privremeno zaustavio upis dela novonaturalizovanih građana u birački spisak Španaca koji žive u inostranstvu, dok konzulati ne potvrde da ispunjavaju zakonski uslov o poreklu od prognanika. Odluka neposredno pogađa biračka prava po novijem zakonu, a ne već dodeljena državljanstva iz ranijeg perioda.
Problem nije u pravu potomaka progonjenih Španaca da obnove vezu sa zemljom svojih predaka. Problem nastaje kada administrativno uputstvo proširi značenje zakona i pretpostavku zameni dokazom. Državljanstvo je trajna veza sa državom, a ne politički instrument kojim svaka nova vlast prepravlja biračko telo prema sopstvenom tumačenju istorije.
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
