Potencijalno smrtonosni virus, koji se dovodi u vezu sa masovnim uginućima kitova i delfina širom sveta, prvi put je potvrđen i u arktičkim vodama. Istraživači su virus otkrili analizom daha živih kitova, prikupljenog pomoću dronova, što predstavlja veliki iskorak u praćenju zdravlja ovih morskih džinova bez njihovog uznemiravanja.
Reč je o cetacean morbillivirusu (CeMV), izuzetno zaraznom patogenu koji napada nervni sistem, imunitet i disajne organe kitova i delfina. Bolest često ima fatalan ishod, a prethodnih decenija već je bila povezana sa masovnim pomorima pojedinih populacija morskih sisara.
Nova studija, objavljena u stručnom časopisu „BMC Veterinary Research“, pokazuje da je virus moguće detektovati uzimanjem uzoraka izdahnutog vazduha dok se kitovi nalaze na površini mora. Dronovi su leteli na visini od pola do tri metra iznad otvora za disanje i sakupljali kapljice izdaha pomoću sterilnih posuda. Uzorci su potom analizirani u laboratoriji.
Naučnici upozoravaju da su kitovi potencijalni „mega-širitelji“ virusa. Mnoge vrste, poput grbavih kitova, prelaze ogromne udaljenosti tokom migracija od severnog Atlantika do Kariba i na taj način mogu prenositi patogene između udaljenih ekosistema. Dodatni rizik predstavlja kontakt sa drugim životinjama, poput ptica koje sleću u blizini otvora za disanje, ali i sve prisutniji ljudi kroz turizam i posmatranje kitova.
Autori studije ističu da je uzorkovanje pomoću dronova „revolucionarna metoda“, jer omogućava praćenje bolesti kod živih životinja bez stresa i povreda. Cilj je da se pretnje otkriju ranije i da se na vreme reaguje kako bi se zaštitile ugrožene populacije.
U budućnosti, istraživači planiraju dugoročno praćenje zdravlja kitova, posebno u Arktiku, kako bi razumeli kako kombinacija novih stresora od zagrevanja mora do zagađenja, utiče na njihovu otpornost i opstanak.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Vest o virusu otkrivenom u dahu kitova podseća koliko su savremena naučna istraživanja postala zavisna od tehnologije, ali i koliko nam je ona neophodna. Dronovi koji tiho lebde iznad okeana danas rade posao koji je do juče bio nezamisliv.
Piše: Nina Stojanović
