Prepodobna Anastasija Srpska, u svetu poznata kao Ana, bila je supruga velikog župana Stefana Nemanje i majka Svetog Save, prvog srpskog arhiepiskopa i prosvetitelja. Svojim životom, dubokom verom i požrtvovanošću ostavila je neizbrisiv trag u istoriji srpskog naroda i Srpske pravoslavne crkve, zbog čega je Crkva proslavlja kao prepodobnu svetiteljku.
Rođena je oko 1125. godine kao ćerka grčkog vizantijskog cara Romana IV Diogena. Na krštenju je dobila ime Ana, dok je ime Anastasija primila kada se u poznim godinama zamonašila. Udajom za Stefana Nemanju oko 1150. godine postala je velika županica Srbije, a njihov brak predstavljao je i učvršćenje veza između srpske države i Vizantije.
U braku su dobili sinove Vukana, Stefana Prvovenčanog i najmlađeg Rastka, budućeg Svetog Savu. Ana i Nemanja su dugo molili Boga da im podari još jedno dete, te su Rastkovo rođenje doživeli kao veliki Božji dar. Kao brižna i pobožna majka, Anastasija je svoju decu vaspitavala u hrišćanskoj veri, ljubavi prema Bogu i narodu, ostavljajući dubok trag u njihovom duhovnom oblikovanju.
Posebno mesto u njenom životu zauzimao je Sveti Sava. Veruje se da je upravo od majke naučio grčki jezik i stekao prva znanja koja će mu kasnije biti od velike koristi u diplomatskoj i crkvenoj službi. Iako je sa tugom prihvatila Rastkov odlazak na Svetu Goru, razumela je njegovu želju da svoj život potpuno posveti Hristu.
Na praznik Blagovesti, 25. marta 1196. godine, zajedno sa suprugom odlučila je da napusti svetovni život i primi monaški postrig. Stefan Nemanja postao je monah Simeon, dok je Ana dobila monaško ime Anastasija, koje na grčkom znači „Vaskrsenje“. Nakon toga živela je u manastiru Presvete Bogorodice u Kuršumliji, jednom od prvih manastira koje je podigla dinastija Nemanjića.
Dok je njen suprug otišao na Svetu Goru gde je sa Svetim Savom obnovio manastir Hilandar, Anastasija je ostala u Srbiji, posvetivši ostatak života molitvi, postu i monaškom podvigu. Iako više nije videla svog najmlađeg sina, do nje su stizale vesti o osnivanju Hilandara i učvršćivanju pravoslavlja među Srbima, što je smatrala velikom utehom i ispunjenjem svojih molitava.
Prepodobna Anastasija upokojila se 21. juna 1200. godine, u 75. godini života, svega nekoliko meseci nakon smrti svog supruga, Svetog Simeona Mirotočivog. Sahranjena je u manastiru Studenici, zadužbini dinastije Nemanjića, gde njeno ime i danas zauzima posebno mesto u istoriji srpskog naroda.
Njena zaostavština nije u političkoj moći niti u bogatstvu koje je posedovala kao velika županka, već u vrlinama koje je ostavila svojoj porodici i narodu. Kao majka Svetog Save, Stefana Prvovenčanog i Vukana, kao supruga Svetog Simeona Mirotočivog i kao monahinja koja je svoj život završila u molitvi, Prepodobna Anastasija postala je uzor hrišćanske majke, supruge i monahinje.
Srpska pravoslavna crkva proslavlja je kao svetiteljku koja je svojim životom pokazala kako se vera, ljubav, nada i požrtvovanost prenose sa roditelja na decu. Njeno ime zauvek je povezano sa svetorodnom lozom Nemanjića, iz koje je iznikla jedna od najslavnijih epoha srpske istorije i duhovnosti.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
