Na današnji dan, 19. septembra 1760. godine, bokeljski pomorac Petar Želalić poveo je pobunu hrišćanskih zarobljenika na osmanskom admiralskom brodu „Kruna otomanska“. Srbin iz Bijele uspeo je da preuzme veliko ratno plovilo kod ostrva Kos i dovede ga do Malte, pretvarajući godine ropstva u podvig o kojem je govorila tadašnja Evropa.
Želalić je dospeo u ropstvo kao iskusan pomorac iz Boke Kotorske. „Kruna otomanska“ isplovila je iz Carigrada u leto 1760. sa oko 750 ljudi, među kojima je bilo približno 70 hrišćanskih robova. Izvori se razlikuju u proceni naoružanja i navode između 62 i 74 topa, ali se slažu da je reč bila o jednom od najmoćnijih osmanskih brodova tog vremena.
Prilika se ukazala dok je brod bio usidren kod Kosa. Veliki deo posade i starešina nalazio se na kopnu zbog molitve, a Želalić je okupio zarobljenike i poveo napad na preostale stražare. Naoružani noževima, alatkama i predmetima koje su pronašli na brodu, ustanici su zauzeli palubu, podigli sidro i isplovili pre nego što je organizovana potera.
Želalić je potom „Krunu otomansku“ proveo kroz Egejsko more i početkom oktobra stigao na Maltu. Brod je predat Malteškom redu i dobio je ime „San Salvador“. Njegovo zarobljavanje izazvalo je ozbiljan diplomatski spor: osmanske vlasti tražile su povraćaj plovila, a Francuska ga je kasnije otkupila i vratila u Carigrad.
Želalić je primljen u Malteški red kao brat po oružju, 1764. komandovao je jednom od njegovih galija, a kasnije je plovio i kao gusar sa sopstvenim brigom. Preminuo je 1811. godine u Senglei. U Boki je ostao zapamćen kao pomorac koji je strpljenjem, znanjem i hrabrošću izveo jednu od najsmelijih pobuna na moru u 18. veku.
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
