Mesecima su trajale pripreme za manifestaciju pod nazivom „Memorijal na Gazimestanu“, koju je za 15. jun planirala opština Obilić pod kontrolom Pokreta Samoopredeljenje Aljbina Kurtija. Datum nije izabran slučajno – reč je o danu kada je po julijanskom kalendaru vođena Kosovska bitka 1389. godine, jedan od najvažnijih događaja u srpskoj istoriji. U srpskoj javnosti najava skupa dočekana je kao otvoreni pokušaj prisvajanja istorijskog nasleđa i nametanja novog tumačenja događaja koji vekovima predstavljaju deo nacionalnog identiteta srpskog naroda.
Plan je podrazumevao dolazak visokih kosovskih zvaničnika, ministara i predstavnika institucija u Prištini. Međutim, organizatori su zanemarili procedure koje važe za Gazimestan, prostor koji se nalazi u okviru specijalne zaštićene zone. Nisu obavljene konsultacije sa Srpskom pravoslavnom crkvom niti sa nadležnim telima zaduženim za sprovođenje zaštitnih mera, što je izazvalo ozbiljne reakcije i dodatno podiglo tenzije.
Posebnu zabrinutost izazvala je činjenica da je skup najavljivan kao svojevrsna „komemoracija“, iako je Gazimestan mesto koje je duboko ukorenjeno u srpskoj istorijskoj, duhovnoj i kulturnoj svesti. Zbog toga su brojne srpske organizacije, predstavnici javnog života i građani upozoravali da bi održavanje takvog događaja predstavljalo presedan i opasnu provokaciju.
Ne radi se o izolovanom slučaju. Poslednjih godina sve su učestaliji pokušaji reinterpretacije srpskog kulturnog i istorijskog nasleđa na Kosovu i Metohiji. U tom kontekstu mnogi su i najavu „Memorijala na Gazimestanu“ videli kao deo šire politike menjanja identiteta prostora koji vekovima svedoče o prisustvu srpskog naroda.
Pod pritiskom brojnih upozorenja i procena da bi događaj mogao da izazove ozbiljne političke i bezbednosne posledice, organizatori su na kraju odustali. Skup nije održan, a planovi su povučeni bez velike pompe kojom su prethodno najavljivani.
Propali pokušaj organizacije „Memorijala na Gazimestanu“ pokazao je da pitanja istorijskog nasleđa, identiteta i kulturne baštine i dalje predstavljaju jednu od najosetljivijih tema na Kosovu i Metohiji. Gazimestan nije samo geografska tačka niti običan spomenik. Za Srbe on predstavlja simbol istorijskog pamćenja, žrtve i državnosti, zbog čega svaki pokušaj njegovog političkog preoblikovanja izaziva snažan odgovor javnosti.
Borba za očuvanje srpskog kulturnog i duhovnog nasleđa na Kosovu i Metohiji zato ostaje jedno od ključnih nacionalnih pitanja, a događaji oko Gazimestana pokazali su da pokušaji prekrajanja istorije ne prolaze bez otpora i reakcije onih koji smatraju da se istorijske činjenice ne mogu menjati političkim odlukama.
Piše: Nina Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
