Posle dugog otpora, 25. septembra 1345. godine , kapije snažno utvrđenog vizantijskog grada Sera konačno su se otvorile pred srpskom vojskom. Stefan Dušan ulazi u grad. Nije to bio samo još jedan osvojeni bedem. Bio je to trenutak u kojem se srpska kraljevina približila carskoj ideji – i iz kojeg će, samo nekoliko meseci kasnije, izići car Srba i Grka.
Ser, današnji Seres u severnoj Grčkoj, bio je, kako pišu savremeni vizantijski hroničari, jedan od ključnih gradova Makedonije. Njegovim zauzimanjem Dušan nije dobio samo tvrđavu i okolnu teritoriju. Dobio je stratešku tačku iz koje je mogao da ugrozi Solun, drugi po značaju grad Vizantije. Prema sačuvanim izvorima, grad je pao 24. ili 25. septembra 1345. godine, a srpski kralj u njega ulazi narednog dana.
Do tog trenutka dolazi u završnim mesecima velikog vizantijskog građanskog rata. Dok se Jovan Kantakuzen bori za carigradski presto, a regentstvo oko mladog Jovana V Paleologa pokušava da se održi, Dušan koristi rascep i iscrpljenost. Kako navode istorijski dokumenti, on nije bio pasivan posmatrač. Još 1342. godine Kantakuzen, bežeći od neprijatelja, dolazi kod Dušana. Sastanak se odvija kod Prištine, uz posredovanje velikog srpskog velikaša Jovana Olivera. Dušan ga prima sa počastima, ali pomoć nije bez cene. Traži veliki deo vizantijske Makedonije.
Već tada Ser pokazuje koliko je tvrd orah. Kantakuzen, uz srpske odrede, pokušava da ga zauzme. Stanovnici odbijaju da se pokore. Među opsedajućim trupama izbija epidemija koja, prema izvorima, odnosi oko 1.500 ljudi. Kantakuzen se povlači sa svega oko 500 preživelih. Grad koji će Dušan uzeti tri godine kasnije već je tada pokazao svoju snagu.
Carigradsko regentstvo, pišu hroničari, dva puta šalje glasnike Dušanu tražeći da im preda Kantakuzena. On to ne čini. Ne iz sentimentalnosti, već zato što mu odgovara da se Vizantinci međusobno iscrpljuju. U jednom opisu njegova uloga se poredi sa Filipom Makedonskim u grčkim razmiricama – nije žurio da okonča tuđi sukob, jer mu je upravo taj sukob otvarao vrata.
Kada je Ser konačno pao 1345. godine, Dušan je gledao ka Solunu. Osvajanje nije bilo izolovana akcija, već deo šireg plana. Do kraja iste godine on počinje da se naziva carem Srba i Grka. U pismu mletačkom duždu od 15. oktobra 1345. godine tvrdi da je gospodar skoro celog carstva Vizantije. Formalno krunisanje usledilo je na Uskrs, 16. aprila 1346. godine , u Skoplju. Obavio ga je poglavar Srpske crkve, prethodno uzdignut na rang patrijarha, uz učešće bugarskog patrijarha.
Pre Sera, Dušan je bio veliki osvajač. Posle Sera, on nastupa kao čovek koji želi vizantijsko nasleđe. Srbi drže grad i okolnu Makedoniju, a Carigrad više ne može lako da pristupi Solunu kopnom – samo morem. Zato opsada Sera zaslužuje više pažnje nego što je obično dobija. U njoj nije bilo samo zidina i opsadnih sprava. Bilo je diplomatije, epidemije, građanskog rata, propalih saveza i jednog vladara koji je znao da se carstvo ne osvaja samo mačem, već i strpljenjem.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
