Ime Milete Jakšića, rođenog 29. marta 1863. u Srpskoj Crnji, decenijama je stajalo u senci slavnog strica Đure, iako je ovaj pravoslavni sveštenik i pesnik izgradio potpuno autentičan pesnički svet. Na današnji dan podsećamo se čoveka koji je, podeljen između bogoslužbene odore i literarnog pera, postao najsuptilniji liričar prirode u srpskoj književnosti.
Obrazovni put vodio ga je od Novog Sada i Osijeka do Karlovačke bogoslovije. Bečki dani i predavanja Vatroslava Jagića ostali su tek kratka epizoda prekinuta nemaštinom, nakon čega se vraća korenima. Službovao je kao nastavnik u manastiru Hopovo i sveštenik u rodnom mestu, a ratne godine obeležio je humanitarnim radom za Crveni krst.
Preokret nastupa početkom 20. veka, kada Mileta skida mantiju i bira civilnu službu. Matica srpska i beogradske kancelarije postale su njegova nova radna mesta, dok se privatno sve više povlačio u skromnost.
Literarni početak u časopisu „Neven“ pesmom „Evo nam proleća“ nije nagoveštavao buru koju će izazvati prva zbirka iz 1899. godine. Oštro pero kritičara Ljubomira Nedića privremeno ga je ućutkalo, ali povratak 1922. godine zbirkom „Pesme“ definitivno potvrđuje njegov značaj na pesničkom nebu.
Njegovim stihovima dominiraju pejzaži i smena godišnjih doba, često potpuno lišeni ljudskog prisustva. Iako su rani radovi nastajali pod uticajem Puškina i Vojislava Ilića, Jakšić je vremenom izgradio moderan izraz koji je Isidora Sekulić opisala rečima da pesnik prati prirodu „kao mesečar za mesecom“.
Pored prepoznatljive lirike, ostavio je trag u prozi delima „Nečista kuća“ i „Mirna vremena“, ne zaboravljajući ni najmlađu publiku. Poslednje godine proveo je u Beogradu, gde je preminuo 8. novembra 1935. godine. Počiva na Novom groblju, u grobnici svog strica, ostavljajući za sobom delo koje se danas ponovo otkriva kao dragocen i duboko autentičan glas naše književne prošlosti.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Porodičnu tradiciju od tri generacije sveštenika Mileta je zamenio stihom. Danas njegovo delo stoji kao najdublji odjek banatske ravnice i autentičan simbol srpske lirske moderne.
Piše: Stefan Bogdanović
