Manastir Vujan, svetinja skrivena u stoletnoj šumi nadomak Gornjeg Milanovca, predstavlja retko mesto u srpskoj istoriji koje Turci nisu ni porušili niti su po predanju ikada saznali za njegovo postojanje. Posvećen Saboru Svetog Arhangela Gavrila, ovaj manastir spaja nemanjićko nasleđe, ustaničku tradiciju i duhovnu snagu koja traje do danas, svedočeći o istrajnosti vere i naroda u najtežim vremenima.
Smešten na oko tri kilometra od puta koji vodi ka Čačku, kod sela Brđani, manastir počiva na proplanku okruženom gustom šumom, kao tiho utočište molitve i sabranosti. Njegovi koreni sežu u doba Nemanjića i vezuju se za monašku zajednicu manastira Obrovin koji su podigli monasi iz Ovčarsko-kablarske klisure. Iako je prvobitna obitelj zapustela krajem XVI veka, duhovni život na ovom mestu nije ugašen.
Kraj izvora, gde je u skromnoj kolibi živeo monah usamljnik, podignuta je najpre mala crkva, a potom 1805. godine i današnji hram. Obnovu je pomogao vojvoda Nikola Milinčević – Lunjevica, istaknuti junak Prvog srpskog ustanka, čime je manastir dobio i snažan pečat nacionalne borbe za slobodu. U temelje novog hrama ugrađeni su ostaci starijih svetinja, kao simbol neprekinutog trajanja.
U porti se nalazi grob vujanskog svetitelja, dok je sam ktitor Lunjevica, po sopstvenoj želji sahranjen u crkvi koju je obnovio. Njegov zavet ispunila je unuka Draga, potonja kraljica Srbije, supruga kralja Aleksandra Obrenovića, čime je manastir dodatno povezan sa novijom srpskom istorijom.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Danas je manastir Vujan obnovljen i čuva brojne relikvije i dragocenosti. Posebno mesto zauzima krst koji je kao iskušenik, običnom britvom izradio potonji patrijarh Pavle, u znak zahvalnosti za čudesno isceljenje. U toj skromnoj, ali snažnoj simbolici ogleda se suština Vujana – vera, smirenje i nada koje nadživljuju vekove.
Piše: Stefan Stojanović
