Zadužbina Svetog kneza Lazara Hrebeljanovića, manastir Ravanica, jedan je od najvećih simbola srpske duhovnosti, državnosti i istorijskog pamćenja. Podignut u drugoj polovini XIV veka kao knežev zavet Bogu i svom narodu.
Crkvu posvećenu Vaznesenju Gospodnjem podigao je Sveti knez Lazar između sedamdesetih i osamdesetih godina XIV veka. Savremenici su zapisali da je hram bio izuzetne lepote, bogato ukrašen živopisom, zlatom i dragocenim sasudima, okružen snažnim utvrđenjem sa sedam kula, monaškim konacima, trpezarijom i bolnicama za bolesne monahe, putnike i nemoćne. Knez Lazar nije žalio sredstva da svojoj zadužbini obezbedi trajnost, a u povelji manastiru naglasio je da je sva imanja koja mu je darovao pošteno otkupio.
Posle Kosovske bitke na Vidovdan 1389. godine, Ravanica dobija posebno mesto u istoriji srpskog naroda. Mošti Svetog kneza Lazara prenete su iz Prištine u Ravanicu, gde manastir postaje veliko hodočasničko središte i mesto na kojem se oblikuje kosovski zavet. Upravo među ravaničkim monasima nastaju prve pohvale knezu Lazaru, dok se oko manastira razvija bogata književna i usmena tradicija. Mnoge narodne pesme o Kosovu i kosovskim junacima nastale su upravo u ovom duhovnom središtu.
Kroz vekove Ravanica je više puta stradala. Turci su je pljačkali i palili 1396, 1398, 1436. godine, zatim krajem XVII veka i tokom Kočine krajine. Nakon pada Srpske despotovine 1459. godine opljačkano je svo zlato i srebro koje se nalazilo u manastiru. Najteži dani nastupili su tokom Velike seobe Srba 1690. godine, kada su ravanički monasi, zajedno sa patrijarhom Arsenijem III Čarnojevićem, preneli mošti Svetog kneza Lazara preko Dunava u Sentandreju, a potom u manastir Vrdnik na Fruškoj gori, koji je od tada nazvan Nova Ravanica. Tako su nastale Moravska i Sremska Ravanica.
Posle Požarevačkog mira i povratka u oslobođenu Srbiju, jeromonah Stefan Daskal obnovio je gotovo potpuno opusteli manastir. Ravanica je ponovo obnavljana u vreme Karađorđa, kneza Miloša, arhimandrita Dionisija Popovića i arhimandrita Makarija Miletića, za čije je uprave 1939. godine održana veličanstvena proslava 550 godina od Kosovskog boja. Sam arhimandrit Makarije streljan je na Banjici 1943. godine.
Ravanička crkva predstavlja prvi veliki spomenik Moravske škole, poslednjeg velikog umetničkog procvata srednjovekovne Srbije. Njena arhitektura, dekorativna plastika i freske označile su početak novog razdoblja srpske umetnosti. Uprkos brojnim razaranjima, hram je sačuvao svoj izvorni izgled i danas predstavlja jedno od najlepših ostvarenja srpske srednjovekovne arhitekture.
Mošti Svetog kneza Lazara prošle su dug istorijski put. Iz Ravanice su tokom Velike seobe prenete u Srem, zatim tokom Drugog svetskog rata u Sabornu crkvu u Beogradu, da bi, posle odluke Svetog arhijerejskog sabora, 1988. godine krenule na veliko pokloničko putovanje kroz Srbiju i srpske zemlje. Nakon više od godinu dana, svečano su vraćene u svoju zadužbinu – manastir Ravanicu, gde i danas počivaju kao jedno od najvećih svetilišta Srpske pravoslavne crkve i trajni simbol kosovskog zaveta, vere i opstanka srpskog naroda.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
