Fra Vita iz Kotora, poznat i kao Vito Trifunov Čučo ili Čučolo, bio je glavni graditelj manastira Visoki Dečani, jedne od najvećih svetinja Srpske pravoslavne crkve. Sa grupom od tridesetak primorskih klesara podigao je monumentalni hram Hrista Pantokratora, u kojem su spojeni vizantijska tradicija i romanički i gotski uticaji sa Jadranskog primorja.
Gradnja Dečana započeta je 1327. godine, kao zadužbina srpskog kralja Stefana Uroša III Dečanskog. Posle njegove smrti radove je nastavio njegov sin, kralj Stefan Dušan, a crkva je završena 1335. godine. Podizanje hrama nadzirao je arhiepiskop Danilo II, dok je graditeljske poslove predvodio Fra Vita.
O njegovoj ulozi i danas svedoči natpis uklesan iznad južnog portala crkve: „Fra Vita, mali brat, protomajstor iz Kotora, grada kraljeva“, sazidao je crkvu Svetog Pantokratora kralju Stefanu Urošu Trećem i njegovom sinu Stefanu. U natpisu je zabeleženo da je hram građen osam godina i potpuno završen 1335. godine.
Istoričari su Fra Vitu povezali sa prezviterom Vitom Trifunovim Čučom, opatom Crkve Svete Marije kod mosta na Gurdiću i starateljem franjevačkog samostana Male braće u Kotoru. Taj samostan bio je zadužbina kraljice Jelene Anžujske, supruge srpskog kralja Stefana Uroša I i bake Stefana Dečanskog. Sačuvana arhivska građa potvrđuje da je Vito pripadao krugu najuglednijih kotorskih protomajstora i klesara svoga vremena.
Njegovo ime se u kotorskim spisima pojavljuje više od 40 puta, od čega oko 20 puta sa prezimenom. Pominje se i kao izvršilac testamenta Obrada Desislavinog Gambe, majstora povezanog sa izradom srebrnog oltara nad grobom Svetog Nikole u Bariju, darom kralja Milutina. Poslednji poznati arhivski pomen Vita Trifunovog Čuča potiče iz 1337. godine, dok je građa iz kasnijeg vremena izgubljena.
Nije pouzdano utvrđeno gde je veliki neimar sahranjen. Ako je život završio u rodnom Kotoru, pretpostavlja se da bi njegov grob mogao biti u Crkvi Svete Marije na Gurdiću ili u nekadašnjem samostanu Svetog Franje. Ipak, njegovo najtrajnije obeležje ostali su Visoki Dečani, srpska kraljevska zadužbina i svetinja u kojoj se već gotovo sedam vekova čuva ime njenog protomajstora iz Kotora.
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
