Na obroncima Gazimestana i skrivenim proplancima Kosova polja, daleko od glavnih puteva, cveta kosovski božur – retka i strogo endemska biljka koju naši botaničari nazivaju „Paeonia kosovarica“. Ovaj tamnocrveni cvet, koji raste samo na ovom svetom srpskom tlu, već vekovima budi duboko poštovanje i emocije kod srpskog naroda.
Narodno predanje je jasno i snažno se veruje da je božur proklijao direktno iz krvi srpskih vitezova palih u Kosovskoj bici 1389. godine. Taj motiv je duboko utkan u našu epsku tradiciju. „Gdje je pala srpska krvca junaka, tu izniknuo crveni božur cvijetak“, pevalo se u pesmama Kosovskog ciklusa. Za Srbe ovaj cvet nije obična biljka – on je živi deo nacionalnog identiteta, simbol žrtve, sećanja i našeg nepokolebljivog prisustva na Kosovu i Metohiji.
Srpski naučnici sa Biološkog fakulteta u Beogradu i Instituta za biološka istraživanja „Siniša Stanković“ godinama sprovode detaljna terenska istraživanja i genetičke analize. Zahvaljujući njihovom radu, kosovski božur je potvrđen kao samostalna vrsta i svrstan je u kategoriju kritično ugroženih biljaka na Crvenoj listi flore Srbije. Strogo je zaštićen, a njegova intenzivna krvavocrvena boja potiče od prirodnog pigmenta peonidina.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Kosovski božur nije samo retka biljka. On je prirodni spomenik srpskog pamćenja i dokaz da ono najvažnije u našem identitetu čuva i priroda. Dok god ovaj srpski cvet cveta na Gazimestanu i Kosovu polju, opstaće i svest da smo narod koji pamti svoje korene i svoju žrtvu.
Piše: Nina Stojanović
