Kalamarija: Jedan od najlepših delova Soluna ime je dobio po srpskoj princezi

Malo je poznato da jedan od najlepših i najpoznatijih delova Soluna, Kalamarija svoje ime duguje srpskoj princezi Mari Branković, ćerki srpskog despota Đurđa Brankovića i vizantijske princeze Irine Kantakuzine.

Mara Branković bila je jedna od najznačajnijih žena svog vremena. U narodu je uživala veliko poštovanje ne samo zbog svog porekla i položaja, već i zbog plemenitosti, mudrosti, dobročinstva i lepote. Upravo zbog nje, deo egejske obale između Soluna i Kasandre, koji je posebno volela, u srednjem veku postao je poznat kao Kalamarija. Na starogrčkom ovaj naziv tumači se kao „Lepa Marija“, dok na savremenom grčkom ima značenje „Dobra Marija“.

Rođena je 1416. godine u Vučitrnu na Kosovu i Metohiji. Političkim sporazumom postala je supruga osmanskog sultana Murata II, a kasnije i pomajka Mehmeda II Osvajača, osvajača Carigrada. Iako je živela na osmanskom dvoru, ostala je privržena pravoslavnoj veri i srpskom narodu.

Mara Branković je obilato pomagala pravoslavne manastire i crkve, kako u Srbiji tako i u Grčkoj, naročito na Svetoj Gori. Posle smrti Murata II dobila je dozvolu da napusti osmanski dvor i nastanila se u Ježevu, današnjoj Dafni, u blizini Seresa. Iz tog mesta nastavila je da pomaže Hilandar i druge svetinje, zbog čega je ostala upamćena kao jedna od najvećih dobrotvorki pravoslavlja u 15. veku.

Na obali koja je ponela njeno ime, u blizini današnjeg Sozopola, nekada se nalazio metoh manastira Hilandara koji je Mara često posećivala i bogato darivala.

Danas je Kalamarija jedna od najlepših i najrazvijenijih opština Soluna, sa oko 100.000 stanovnika. Malo ko od brojnih turista zna da naziv ovog dela grada, prema predanju, čuva uspomenu na srpsku princezu koja je svojim životom ostavila dubok trag u istoriji Srbije, Vizantije i Grčke.

Piše: Stefan Stojanović