Radomir Marković, čuveni Profa, urezao je Lozovik na mapu domaće prosvete neraskidivom vezom sa svetskom kosmonautike. Vizija nastavnika geografije, čije su misli sezale dalje od zemaljskih granica, transformisala je ovo naselje u opštini Velika Plana u centar obrazovanja usmerenog ka zvezdama i nauci.
Pedagoški horizonti Markovića nadilazili su krute okvire učionice, njegov rad imao je pionirski karakter u tadašnjoj Jugoslaviji još tokom šezdesetih godina 20. veka. Radomir Marković bio je prvi nastavnik koji je kosmičku geografiju uveo kao sistematsku obrazovnu oblast kroz magistarski rad. U Osnovnoj školi „Radica Ranković“ u Lozoviku formirao je prvu školsku kosmičku sekciju u tadašnjoj državi, uspostavio stalnu zbirku originalnih astronautičkih eksponata i maketa, kao i jedan od prvih školskih planetarijuma u zemlji. Time je Lozovik već u tom periodu postao jedino mesto sa trajno organizovanim obrazovnim prostorom posvećenim svemiru.
Stečeni ugled doveo je do kontakata sa sovjetskim kosmičkim programom. Kao nosilac medalja Gagarina i Ciolkovskog, Marković je u selo doveo kosmonaute poput Vitalija Sevastjanova, što je bio snažan podsticaj mladima koji su prve korake u astronomiji napravili upravo u toj školi.
Oživljavanje sećanja na Profu obeležilo je nedavnu posetu Lozoviku. Delegaciju, koju je predvodio načelnik Podunavskog upravnog okruga Rodoljub Stanimirović uz predstavnike ruske ambasade Alekseja Semenihina i Aleksandra Konanihina, dočekao je direktor Sreten Simić. Dogovorena je centralna proslava 65 godina svetske kosmonautike za april 2026. godine, uz najavu da će Ruska Federacija u potpunosti finansirati rekonstrukciju spomen-obeležja borcima iz 1944. godine.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Život Radomira Markovića pretvorio je Lozovik u „kosmičko selo“. Iako mu ime potiče od vinove loze, Profa je uspeo da spoji plodnu zemlju sa najdubljim svemirom. Jedno tako obično selo postalo mesto gde se deca nisu učila samo o korenima, već i o dalekim galaksijama koje su im njegovim radom, postale dostižne.
Piše: Stefan Bogdanović
