Posmrtni ostaci Šimona Lajba i Rivke Hercl, babe i dede Teodora Hercla, preneti su iz Zemuna u Izrael i sahranjeni pored njihovog unuka na brdu Hercl u Jerusalimu. Državnom ceremonijom, održanom 5. avgusta 2026 godine, posle više od jednog veka zatvoren je istorijski krug između Zemuna i jevrejske države.
Sahrani su prisustvovali predsednik Izraela Isak Hercog, premijer Benjamin Netanjahu, predstavnici Svetske cionističke organizacije, članovi porodice Hercl i zvaničnici iz Srbije. Ceremonija je održana tačno 77 godina, prema jevrejskom kalendaru, nakon što su posmrtni ostaci Teodora Hercla 1949. preneti iz Beča u Jerusalim.
Porodica utemeljivača modernog političkog cionizma generacijama je bila povezana sa Zemunom. Prvi poznati predak u ovom gradu bio je Naftali Hercl, Teodorov čukundeda, a za njim su tu živeli pradeda Jehuda Leb i deda Šimon. Teodorov otac Jakov rođen je u Zemunu 1831. godine, odakle se kasnije preselio u Budimpeštu, gde je 1860. rođen Teodor.
Zemun je u to vreme bio važno središte jevrejskog verskog i kulturnog života. Gotovo pola veka u njemu je služio rabin Jehuda Alkalaj, jedan od prvih zagovornika povratka Jevreja u zemlju Izrael. Alkalaj je u desetinama knjiga i spisa govorio o obnovi jevrejske države, dok je porodica Hercl pripadala zajednici u kojoj su njegove ideje bile poznate. Ipak, istoričari upozoravaju da neposredan uticaj Alkalaja na Teodora Hercla nije moguće pouzdano dokazati, detaljnono svemu ovome izvestava Jevrejska opština Zemun.
Teodor Hercl objavio je 1896. godine delo „Jevrejska država“, a godinu dana kasnije organizovao je Prvi cionistički kongres u Bazelu. Nije doživeo ostvarenje svoje vizije, jer je preminuo 1904, pune 44 godine pre osnivanja Izraela. U testamentu je izrazio želju da njegovi posmrtni ostaci, zajedno sa članovima porodice, budu preneti u jevrejsku državu kada ona bude stvorena.
Šimon i Rivka decenijama su počivali na Jevrejskom groblju u Zemunu, gde je uspomenu na njih čuvala malobrojna jevrejska zajednica. Njihovi ostaci ispraćeni su 30. jula sa Beogradskog aerodroma uz državne počasti i prisustvo srpskih i izraelskih zvaničnika.
Prenosom njihovih posmrtnih ostataka nije izbrisana veza sa Srbijom, ona je dodatno potvrđena. Od zemunskog rabina Alkalaja i porodice Hercl do podrške Srbije Balforovoj deklaraciji 1917. godine, istorija pokazuje da su se putevi srpskog i jevrejskog naroda ukrštali mnogo pre nego što je država Izrael stvorena. U temeljima Herclove velike vizije tako je ostao ugrađen i deo starog Zemuna.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
