Ime vojvode Ivana Musića zauzima posebno mesto u istoriji Hercegovačkog ustanka iz 1875. godine, ali i u raspravama o nacionalnom identitetu znamenitih ličnosti iz Hercegovine. Katolički sveštenik, ustanički vođa i kasnije pravoslavni Srbin, Musić je ostavio dubok trag u borbi protiv osmanske vlasti, dok se decenijama nakon njegove smrti vodi polemika o tome kome je zaista pripadao i kako ga istorija treba pamtiti.
Rođen 1848. godine u Klobuku kod Ljubuškog, Ivan Musić školovao se u franjevačkim ustanovama i jedno vreme nosio monaško ime Šimun. Još kao mladić pokazivao je snažnu privrženost srpskom nacionalnom pokretu, a tokom Hercegovačkog ustanka postao je jedan od najistaknutijih vođa borbe protiv Osmanlija. Kao zapovednik ustanika u Donjoj Hercegovini izvojevao je značajne pobede, a na Petrovdan 1875. godine u manastiru Zavala proglašen je vojvodom.
Savremenici su ga opisivali kao obrazovanog, hrabrog i odlučnog čoveka. U ustaničkim redovima kojima je komandovao nalazio se veliki broj pravoslavnih Srba, a Musić je uživao ugled među ustanika bez obzira na versku pripadnost. Nakon ustanka život ga je odveo u Crnu Goru, a potom u Srbiju, gde se trajno nastanio.
Posebno značajno svedočanstvo ostavila je njegova ćerka Delfa Ivanić, jedna od osnivača Kola srpskih sestara i istaknuta dobrotvorka. Ona je više puta govorila da je njen otac po dolasku u Srbiju primio pravoslavlje i slavio Petrovdan kao krsnu slavu, ističući da se i ranije osećao Srbinom katoličke vere. Upravo zbog takvih svedočenja Musić zauzima posebno mesto među Srbima katolicima XIX veka.
Posle njegove smrti 1888. godine u Beogradu, gde je sahranjen uz velike počasti, sećanje na njega nastavilo je da živi kroz potomke i istorijska istraživanja. Međutim, tokom XX i XXI veka pojavili su se pokušaji da se njegova ličnost predstavi isključivo kao deo hrvatske nacionalne istorije. Podizani su spomenici, postavljane spomen-ploče i snimani filmovi u kojima se Musić prikazuje kao hrvatski vojvoda, često zanemarujući njegova sopstvena opredeljenja i svedočenja najbližih članova porodice.
Zbog toga život Ivana Musića i danas ostaje tema istorijskih rasprava. Ono što je nesporno jeste da je bio jedan od najznačajnijih vođa Hercegovačkog ustanka, čovek koji je svoj život posvetio borbi za slobodu i koji je ostavio dubok trag u srpskoj istoriji XIX veka.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
