Petnaestogodišnji dečak sa Sicilije postao je najmlađa osoba na svetu kod koje je naučno potvrđena hipertimezija (HSAM), izuzetno retka sposobnost gotovo savršenog pamćenja sopstvenog života. Istraživači smatraju da bi njegovo otkriće moglo da promeni dosadašnja saznanja o tome kada se razvija autobiografsko pamćenje.
Neobičnu sposobnost prvo je primetila njegova majka, nakon čega su stručnjaci sa Univerziteta u Peruđi i Univerziteta Sapijenca u Rimu 2024. godine sproveli detaljna testiranja. Rezultati, objavljeni u stručnom časopisu Cortex, pokazali su da je dečak već sa 13 godina mogao tačno da navede datum, dan u nedelji i proverljive detalje iz gotovo svakog perioda svog života. Njegovi odgovori proveravani su kroz školske događaje, putovanja, fotografije sa odmora i javne događaje povezane sa njegovim interesovanjima, a poređeni su i sa rezultatima šest vršnjaka i njegove mlađe sestre.
Hipertimezija ne znači fotografsko pamćenje niti natprosečne rezultate na uobičajenim testovima memorije. Osobe sa HSAM izuzetno precizno pamte isključivo sopstvena iskustva, dok se u drugim zadacima ne razlikuju od prosečnih ljudi. Sećanja se često javljaju spontano, što kod nekih može izazvati opsesivne misli, nesanicu i druge poteškoće.
Pojam HSAM uveden je 2006. godine, a do danas je dokumentovano tek nešto više od 50 slučajeva. Naučnici smatraju da bi slučaj dečaka sa Sicilije mogao da pomeri granicu uzrasta u kojem se ovaj fenomen pojavljuje i da dovede do preispitivanja postojećih modela autobiografskog pamćenja. Istraživanja iz 2024. godine pokazala su da osobe sa hipertimezijom imaju jače veze između pojedinih delova mozga koji učestvuju u prisećanju ličnih uspomena.
Proučavanje ovog slučaja vodi nas korak bliže razumevanju skrivenih kapaciteta ljudskog uma. Dečakov mozak naučnicima pruža živu mapu za istraživanje granica svesti i načina na koji formiramo identitet kroz sećanja. Dok razvijamo veštačku inteligenciju, priroda dokazuje da je ljudski um i dalje najveća misterija.
Piše: Stefan Bogdanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
