Zabrinutost se proširila u grčkoj pravoslavnoj zajednici u Kanadi nakon izveštaja da su prekrivene pravoslavne ikone u podrumu Grčke pravoslavne crkve Svetog Dimitrija u Kalgariju, prostoru koji je iznajmljen jednoj islamskoj obrazovnoj organizaciji.
Prema navodima koji su se pojavili u medijima i na internetu, podrum crkve, koji se koristi i za grčku školu, navodno je od kraja prošle godine iznajmljen ponedeljkom i četvrtkom uveče Fondaciji Al Bušra.
Ovaj čin je u delu zajednice doživljen kao narušavanje svetosti pravoslavnog prostora, uz napomenu da prekrivanje ikona u pravoslavlju ima snažno simboličko i versko značenje.
Slučaj je otvorio šire pitanje koje se ne odnosi samo na Kanadu, već na globalni trend: kako se verski prostori koriste, dele ili prenamenuju u savremenim društvima, i gde prestaje jedna, a počinje druga verska ili sekularna funkcija istog prostora.
Slične situacije već su izazivale rasprave širom sveta.
Jedan od najpoznatijih primera je Aja Sofija u Istanbulu, koja je dugo bila muzej, a 2020. ponovo pretvorena u džamiju, što je izazvalo snažne reakcije u pravoslavnom svetu zbog promene statusa i prisustva hrišćanskih simbola.
U Francuskoj su pojedine bivše crkve, prenamenjene u kulturne centre i galerije, izazvale negodovanje vernika kada su verski simboli uklanjani ili prekrivani radi nove funkcije prostora.
U Sjedinjenim Američkim Državama zabeleženi su primeri deljenja istog objekta između različitih verskih zajednica, uključujući katoličke crkve koje prostor ustupaju muslimanskim zajednicama u određenim terminima, što je povremeno otvaralo rasprave o granici između praktične upotrebe i očuvanja verskog identiteta. Jedan od značajnijih primera je Katedrala Svetog Jovana Bogoslova u Njujorku, jedna od najvećih hrišćanskih crkvi na svetu, koja pored bogosluženja redovno služi i kao prostor za koncerte, umetničke instalacije i kulturne događaje.
Sličan obrazac postoji i u Britaniji, gde su brojne crkve prenamenjene ili delimično sekularizovane. Crkva Svete Marije u Londonu pretvorena je u Muzej vrtlarstva, Unija kapela funkcioniše i kao koncertna dvorana, dok su neke crkve u Birmingemu i drugim industrijskim gradovima pretvorene u stanove, galerije ili kulturne centre. U Crkvi Svetog Luke u Londonu danas se održavaju i koncertni nastupi, uključujući izvođenja BBC Singers-a.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Zajednički imenitelj ovih slučajeva jeste sudar različitih verskih i kulturnih sistema u istom prostoru, kao i pitanje kako se granica između svetog i sekularnog menja u savremenom svetu, posebno kada se isti objekat koristi za različite religijske i društvene namene.
Piše: Biljana Stepanović
