Kasnorimska grobnica u Brestoviku, nadomak Beograda, jedno je od najznačajnijih arheoloških otkrića na prostoru prestonice i svedoči da istorija Singidunuma daleko prevazilazi granice današnjeg centra grada. U selu Brestovik, na teritoriji opštine Grocka, slučajno je pre više od jednog veka otkrivena reprezentativna grobnica iz 3. veka, sa tri odaje, bogatim freskama i kamenim skulpturama. Ovaj jedinstveni spomenik kulture od velikog značaja potvrđuje da je rimska elita živela i stvarala na širem prostoru današnjeg Beograda.
Dok danas posetioci uživaju u mirnim pejzažima i voćnjacima Brestovika, malo ko bi pomislio da se ispod zemlje krije svedočanstvo antičke civilizacije. Grobnica je otkrivena slučajno, kada je vlasnik imanja obrađujući voćnjak, propao u podzemni prostor. Arheološka istraživanja ubrzo su pokazala da je reč o prvom poznatom primeru višedelne antičke grobnice na teritoriji Beograda.
Kompleks se sastoji od tri prostorije: trema, srednje odaje sa nišama i glavne grobne komore koja je bila odvojena vratima. U njoj su pronađeni ostaci tri zidana sarkofaga, za dve odrasle osobe i jedno dete – što upućuje na bogatu rimsku porodicu, verovatno velmožu iz tadašnjeg Singidunuma koji je u Brestoviku imao svoje imanje. Posebnu pažnju privlače kamene figure rimskih genija smrti, dva lava čuvara ulaza i statua Rimljanina u prirodnoj veličini.
Grobnica je zidana pljosnatom rimskom opekom, lomljenim kamenom i krečnim malterom. Iako su freske nekada prekrivale gotovo sve zidove i svod, danas su sačuvane uglavnom u grobnoj odaji. Vreme i vlaga ostavili su traga, pa je objekat oštećen i trenutno je u toku njegova konzervacija i restauracija.
Planirano je i uređenje prilaza kako bi se zaštitila privatna imovina i omogućio bezbedniji pristup posetiocima. Obnovom će biti očuvano dragoceno kulturno nasleđe iz rimskog perioda, ali i otvoren prostor za dalju popularizaciju lokaliteta u kulturne i turističke svrhe.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Kasnorimska grobnica u Brestoviku tako ostaje tihi podzemni svedok vremena kada je Singidunum bio važna tačka na mapi Rimskog Carstva, podsećajući da istorija Beograda ne počinje u srednjem veku, već mnogo ranije, u slojevima zemlje koji još uvek kriju brojne tajne.
Piše: Stefan Stojanović
