U Rančićevoj kući, jednom od najznačajnijih sačuvanih primera varoške arhitekture na području Beograda, otvorena je multimedijalna izložba fotografija „Tvrđave i utvrđeni gradovi Srbije“ autorke Svetlane Dingarac. Redakcija portala Srpski Ugao obišla je postavku i samu kuću u kojoj se na jedinstven način spajaju fotografija, istorija i savremeni digitalni pristup kulturnoj baštini.
Rančićeva kuća, danas galerijski prostor Centra za kulturu opštine Grocka, dočekuje posetioca nenametljivo. Ulazak u dvorište i prag kuće već uvode u ambijent u kome se prošlost ne objašnjava, već se živi. U tom prostoru smeštena je izložba koja se bavi utvrđenjima Srbije, od kasne antike do srednjeg veka.
Postavku čine panoi sa fotografijama utvrđenja koja su često skrajnuta sa glavnih puteva i turističkih mapa. Na snimcima su vidljivi zidovi načeti vremenom, zarasli bedemi i pogledi koji otkrivaju zašto su ta mesta nekada bila strateški važna. Fotografije su čiste, dokumentarne bez efekata koji bi odvlačili pažnju. Uz svaki pano nalazi se QR kod koji vodi na dodatni sadržaj i objašnjenja. Izložba „Tvrđave i utvrđeni gradovi Srbije“ biće otvorena od 6. februara do 28. februara 2026. godine.
Autorka izložbe, Svetlana Dingarac, već godinama radi na projektu „Tvrđave i utvrđeni gradovi Srbije“. Kako se vidi na samoj izložbi, cilj nije samo estetika, već i beleženje stanja kulturnih dobara od kojih su neka napuštena ili teško dostupna. Digitalni deo projekta, kroz portal Tvrđave Srbije (tvrdjave.rs), omogućava posetiocima da dalje istražuju lokalitete putem interaktivne mape i arhive fotografija.
Na otvaranju izložbe program su upotpunili učenici OMŠ Nevena Popović iz Grocke, čiji su kratki muzički nastupi zaokružili veče. Publika je obilazila postavku bez žurbe, zadržavajući se pred fotografijama koje podsećaju koliko je fortifikacijsko nasleđe Srbije bogato.
Poseban utisak ostavlja sama Rančićeva kuća. Građena u 18. veku, sa bondažnom konstrukcijom, doksatom i dubokim strehama, kuća je primer kako se stambena arhitektura nekada prilagođavala klimi i načinu života. Danas, kao kulturno dobro od velikog značaja i ona je prostor koji je i dalje u upotrebi.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Izložba „Tvrđave i utvrđeni gradovi Srbije“ u ovom ambijentu dobija dodatnu težinu. Spoj fotografija utvrđenja i prostora u kome su zidovi takođe nosioci istorije fascinira posetioca. Postavka podseća da su tvrđave bile više od vojnih objekata – mesta života, uprave i trgovine. Za one koji žele da razumeju prošlost, ova izložba nudi jasan i pristupačan pogled.
Piše: mr Jasmina Dragutinović
