Niška scena uskoro dobija filmsko svedočanstvo o ženi koja je muzikom prkosila stereotipima. Tokom izložbe „HERstory” u Evropskoj kući, zvanično je najavljen dokumentarac o Fevziji Veri Jašarević, prvoj violinistkinji u istoriji niškog Simfonijskog orkestra. Iza projekta stoji Nikola Gligorijević, rešen da životnu priču umetnice romskog porekla izvuče iz senke zaborava.
Ideja se rodila iz višemesečnog istraživanja o ženama koje su ostale marginalizovane zbog društvenih stereotipa. Gligorijević naglašava da filmom ispravlja nepravdu prema nasleđu umetnice koja ga je duboko inspirisala.
Rođena 1922. godine u srcu muzičke romske zajednice, Fevzija je od malih nogu plenila darom za violinu i pesmu. Na lokalnoj sceni nastupala je uz sestru, pijanistkinju Refiju, ali je nakon Drugog svetskog rata izabrala teži put ka klasičnom obrazovanju uprkos svim ograničenjima sredine, gde su tadašnja vrata visokih kulturnih institucija retko bila otvorena za žene, a još ređe za umetnike romskog porekla.
Istorijski trenutak desio se 1960. godine, kada je postala prva violinistkinja i žena u stalnom sastavu tek osnovanog Simfonijskog orkestra. Sve do penzije 1978. godine, nastupala je na binama Jugoslavije i Evrope, ostavši upamćena kao „dama sa violinom” i „večiti osmeh Niša”. Preminula je 2004. godine, ostavivši za sobom muzičku lozu koju nastavlja i unuk Josip Hartl, bubnjar grupe „Kerber”.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Uprkos nevidljivim barijerama, njena čelična volja bila je jača od svakog društvenog okvira. Fevzija Jašarević nije dozvolila da joj poreklo ili pol diktiraju domete, već je upornim radom i talentom krčila put tamo gde su drugi videli zidove, dokazujući da prava umetnost ne poznaje nametnute granice.
Piše: Stefan Bogdanović
