Pitanje gde počivaju zemni ostaci despota Stefana Lazarevića već decenijama izaziva rasprave istoričara, arheologa i antropologa. Dok se u manastiru Koporin čuva kivot sa moštima koje se tradicionalno pripisuju srpskom despotu, arheološka istraživanja i DNK analiza ostataka pronađenih u Manasiji pružili su snažne argumente da je veliki vladar ipak sahranjen u svojoj zadužbini kod Despotovca.
Koporin je dugo smatran mestom despotovog počinka. Antropolog Srboljub Živanović pregledao je ostatke pronađene u ovom manastiru i zaključio da su pripadali muškarcu starom oko 50 godina, visokom i snažnom, sa povredama koje su mogle odgovarati životu srednjovekovnog ratnika. Svoje nalaze objavio je 1983. godine u „Glasniku Srpske pravoslavne crkve“, navodeći da raspoloživi podaci upućuju na despota Stefana, sve dok se ne pojave dokazi koji bi pokazali drugačije.
Prekretnica je nastupila tokom istraživanja Manasije 2006. godine, kada je u ktitorskoj grobnici, uz južni zid zapadnog dela crkve, pronađen skelet muškarca. Mesto sahrane odgovaralo je položaju namenjenom ktitoru i vladaru, dok je Konstantin Filozof u žitiju despota Stefana zapisao da je njegovo telo preneto u Resavu i položeno u grobnicu sa desne strane ulaza. Analiza zuba iz Manasije pokazala je, sa verovatnoćom većom od 99,9 odsto, da je sahranjeni bio u prvom stepenu srodstva sa knezom Lazarom.
DNK nalaz, međutim, sam po sebi ne može da odredi da li je reč o Stefanu ili njegovom mlađem bratu Vuku Lazareviću, pošto su obojica bili Lazarovi sinovi. Živanović je smatrao da je u Manasiji sahranjen Vuk, pogubljen odsecanjem glave 1410. godine, ukazujući na položaj lobanje pored tela. Istraživači Manasije, nasuprot tome, identifikaciju sa Stefanom zasnivaju na celini dokaza: mestu grobnice, istorijskom izvoru, približnoj starosti, telesnim osobinama pokojnika i utvrđenom srodstvu sa knezom Lazarom.
Današnji arheološki zaključak zato pretežno ide u prilog Manasiji, dok tvrdnja o Koporinu ostaje oslonjena na stariju antropološku procenu i crkveno predanje. Konačno otklanjanje svake sumnje zahtevalo bi savremenu analizu ostataka iz Koporina i njihovo neposredno poređenje sa uzorcima kneza Lazara i pokojnika iz Manasije. Do tada, polemika treba da ostane u okvirima naučnih činjenica, bez ličnih optužbi i osporavanja stručnjaka na osnovu njihovog porekla.
Bez obzira na ishod, Manasija i Koporin ostaju dragocene svetinje i svedoci epohe despota Stefana, viteza, državnika, književnika i jednog od najznačajnijih vladara srednjovekovne Srbije. Njegovo mesto u srpskoj istoriji nije sporno, čak i ako mesto njegovog konačnog počinka još izaziva rasprave. Tajna mesta despotovog počinka je u stvari pitanje naše vere.
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
