Predsednica Pokrajinske vlade Maja Gojković i Njegovo visokopreosveštenstvo mitropolit budimski i temišvarski Lukijan otkrili su bistu Dositeja Obradovića u porti Saborne crkve u Temišvaru, rad vajara Miloša Komada.
Srpski prosvetitelj, pisac, filozof, prevodilac i prvi ministar prosvete u modernoj Srbiji Dimitrije Obradović, po zamonašenju Dositej, rođen je u Čakovu, na teritoriji današnje Rumunije.
Zamonašio se mlad, ali je kasnije napustio manastirski život i posvetio se učenju i putovanjima po Evropi – Grčkoj, Nemačkoj, Francuskoj i Rusiji, gde je upoznao ideje prosvetiteljstva.
Bio je saradnik Karađorđa Petrovića tokom Prvog srpskog ustanka i osnivač Velike škole u Beogradu, preteče današnjeg Univerziteta. Prvi ministar prosvete postao je 1808. godine. Zalagao se za obrazovanje naroda i pisanje na narodnom jeziku.
Ličnost i delo Dositeja Obradovića predstavljaju jednu od ključnih prekretnica u istoriji srpske kulture, književnosti i prosvete. Njegov značaj ogleda se pre svega u tome što je doneo prosvetiteljske ideje u srpski kulturni prostor. Njegovo insistiranje na razumu, obrazovanju i praktičnoj koristi znanja predstavlja otklon od srednjovekovnog, teološki dominantnog modela mišljenja. U tom smislu, on nije bio samo pisac, već i reformator svesti.
Sagledan iz savremene perspektive, Dositej Obradović ostaje temeljna figura srpske modernosti – mislilac koji je razumeo da je kulturni napredak neodvojiv od prosvećivanja pojedinca. Njegovo nasleđe, stoga, nije isključivo književno, već civilizacijsko. Njegovo najpoznatije delo je „Život i priključenija“, a manje je poznato da je bio jedan od prvih pisaca basni kod Srba.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
U Nacionalnom muzeju primenjenih umetnosti u Temišvaru otvorena je izložba „Iskre sjaja iz pepela“, posvećena konzervaciji i restauraciji ikonostasa Srpske pravoslavne crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Čakovu. Izložba je otvorena u okviru Nedelje pravoslavlja, u organizaciji Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture i Eparhije temišvarske, pod pokroviteljstvom Pokrajinske vlade AP Vojvodine.
Tom prilikom, mitropolit budimski i temišvarski Lukijan uručio je Maji Gojković Orden Srpske pravoslavne eparhije temišvarske, kao priznanje za podršku u obnovi Srpske pravoslavne crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Čakovu.
Piše: Siniša Kostić
