Decebal: Skulptura u steni

Kamena skulptura Decebal predstavlja najveću klesanu skulpturu u Evropi, dužine 42,9 i širine 31,6 metara. Nalazi se na ušću reke Mrakonije u Dunav, na rumunskoj strani Đerdapske klisure, u blizini grada Oršava. Skulptura predstavlja lice Decebala, poslednjeg kralja Dačana koji je vladao u razdoblju od 87. do 106. godine. Građena je u periodu od 1994. do 2004. godine i na njoj je radilo 12 skulptora, a po projektu italijanskog skulptora Maria Đelotija.

Lik Decebala je simbolično isklesan preko puta Trajanove table na srpskoj strani, kako bi doveka prkosio ovom rimskom imperatoru. Decebalovo oko dugo je 4,3 metara, a nos je dugačak sedam i širok četiri metra. Samo je 6 metara niža od njujorškog Kipa Slobode.

Izradu skulpture inicirao je i finansirao rumunski tajkun i istoričar–amater Josif Konstantin Dragan. Zato je u njenom podnožju uklesan natpis na latinskom jeziku „Decebal rex – Dragan fecit”, što u prevodu znači „Kralj Decebal – napravio Dragan”. Oblikovanje stene vršeno je dinamitom i pneumatskim čekićima, a ukupna cena radova dostigla je preko milion dolara.

Inače, Decebal je bio poslednji kralj Dačana koji je vladao u razdoblju od 87. do 106. godine. Posle gotovo jednog veka nesloge, ujedinio je dačanska plemena i dugo je uspešno odolevao rimskoj ekspanziji. Godine 85. i 86., Decebal je prelazio Dunav i pljačkao njegovu desnu obalu. Do pojave imperatora Trajana, Rimljani su plaćali danak Dačanima. Ali, i pored sve upornosti, nije se mogao odupreti nadmoćnoj vojsci cara Trajana, koja je u dva navrata prodrla u zemlju Dačana. Posle pada dačanske prestonice Sarmigetusa 105. godine, Decebal je nastavio otpor na severu zemlje. Nakon što je bio opkoljen, izvršio je samoubistvo. Time je nestala i samostalnost Dačana, a njihova zemlja postala je rimska provincija Dakija.

Piše: Stefan Stojanović