Na današnji dan, 19. avgusta 1915. godine, na Savi kod beogradske Čukarice porinut je „Jadar“, prvi srpski ratni brod. Nastao je usred Velikog rata, u trenutku kada su austrougarski monitori ugrožavali Beograd, a Srbija bez izgrađene flote pokušavala da uspostavi odbranu na Savi i Dunavu. Njegovim porinućem započela je istorija srpske ratne rečne flotile.
Oklopni motorni čamac izgrađen je u brodogradilištu Srpskog parobrodskog društva prema zamisli Đoke Popovića i Milojka Vanića. Ime je dobio u čast pobede na Jadru i Cerske bitke iz avgusta 1914. godine, dok je njegova konstrukcija svedočila o snalažljivosti domaćih graditelja: motor je preuzet sa vojnog kamiona, a mitraljezi su smešteni u kupolu.
Svečano porinuće priređeno je na Preobraženje, 6. avgusta po julijanskom, odnosno 19. avgusta po gregorijanskom kalendaru. Među prisutnima je bio potpukovnik Milan Radojević, komandant Ade Ciganlije i prvi komandant srpske rečne flotile. „Jadar“ je ubrzo uključen u Brodarsku komandu, kojoj su pripadali „Timok“, „Pobeda“, „Sveti Đorđe“ i „Sloboda“ sa ruskom posadom, uz šlepove, pontone i veslačke čamce.
Prvo veliko iskušenje stiglo je u oktobru 1915, tokom nemačko-austrougarske ofanzive na Beograd. Flotila je prevozila municiju i dobrovoljce, održavala vezu sa Adom Ciganlijom, postavljala minske prepreke i pružala vatrenu podršku. Posle borbi vođenih od 6. do 9. oktobra između Čukarice i porušenog savskog mosta, posada je 8. oktobra skinula oružje sa „Jadra“ i potopila brod da ne bi bio zarobljen.
Tradiciju započetu njegovim porinućem danas nastavlja Rečna flotila Kopnene vojske, jedinica brigadnog ranga sa sedištem u Novom Sadu i sastavima u Beogradu i Šapcu. Njeni pripadnici čuvaju Dunav, Savu, Tisu i kanale, podržavaju kopnene snage, učestvuju u spasavanju i pomažu stanovništvu tokom nepogoda. Sećanje na „Jadar“, čiji su naslednici „Kozara“, minolovci klase „Neštin“ i desantno-jurišni čamci, čuva se 19. avgusta, na Dan Rečne flotile i Dan roda rečnih jedinica Vojske Srbije.
Piše: Stefan Bogdanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
