Na današnji dan, 13. jula, Srpska pravoslavna crkva slavi Svetu decu mučenike jastrebarske i sisačke, nevine žrtve ustaškog genocida nad srpskim narodom u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Odlukom Svetog Arhijerejskog Sabora iz 2022. godine, ova deca su upisana u diptihe svetih, a njihov pomen ustanovljen je kao dan sećanja na najteže stradanje srpske dece u Drugom svetskom ratu.
Dva najpoznatija dečja logora NDH, Jastrebarsko i Sisak, postali su mesta neizrecive patnje. U Jastrebarskom logoru, osnovanom jula 1942. godine pod nazivom „Prihvatilište za decu izbeglica“, sakupljana su srpska deca sa Kozare, Banije, Like, Korduna i Slavonije da bi se „prevaspitavala“ u ustaškom duhu. Prema dostupnim dokumentima, kroz logor je prošlo više od 3.300 dece. U nepuna dva meseca „zvanično“ je umrlo 768 mališana, uzrasta od nekoliko meseci do 14 godina. Grobari su vodili strašne dnevnike, deca su sahranjivana u kutijama i sanducima, po desetoro u jednom, a računi su se vodili „po komadu“.
Slična sudbina zadesila je i logor u Sisku, otvoren 3. avgusta 1942. godine. U njega je dovedeno preko 7.000 srpske dece. Logor je bio smešten u školama, solani i sokolskom domu. Deca su umirala od gladi, bolesti, zlostavljanja i namernog zanemarivanja. Logori su zatvoreni avgusta 1942. (Jastrebarsko) i januara 1943. godine (Sisak), nakon oslobođenja od strane partizanskih jedinica.
Ova deca nisu bila samo žrtve rata, bila su žrtve sistematskog genocida. Njihova patnja je toliko potresna da je Srpska pravoslavna crkva odlučila da ih proglasi svetim mučenicima. Prva ikona Svetih novomučenika, mladenacа jastrebarskih, urađena je 2021. godine u manastiru Svetog Vasilija Ostroškog u Bijeljini, a darovana je Eparhiji gornjokarlovačkoj.
Danas, dok se sećamo ovih nevinih žrtava, molimo se za njihovu dušu i tražimo njihovu pomoć pred Prestolom Božjim. Njihova imena ne smeju biti zaboravljena, oni su večni svedoci stradanja srpskog naroda u NDH i podsetnik da se zlo ne sme ponoviti.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
