Bombardovanje Srbije od strane NATO-a, operacija ,,Allied Force“ počela je 24. marta 1999. godine. 15. aprila 1999. godine bio je 23. dan agresije. Tog dana NATO avijacija izvela je niz napada pretežno na teritoriji Srbije, ciljajući vojne objekte, mostove, industrijske kapacitete, rafinerije i infrastrukturne instalacije. Napadi su se odvijali uglavnom u ranim jutarnjim satima, tokom dana i noći, sa fokusom na više gradova i naselja.
Napadi su bili intenzivni i prouzrokovali su značajnu materijalnu štetu na civilnim i infrastrukturnim objektima, uz kolateralne posledice po stanovništvo (oštećene škole, stambene zgrade, povrede od razbijenog stakla).
Hronologija napada 15. aprila 1999. godine
– Oko 00:15– Bombardovan Čačak: pogođen je predajnik Radio-televizije Srbije.
– Oko 00:15 – Pogođen most na Zapadnoj Moravi u selu Jasika kod Kruševca.
– Oko 01:15 – Gađana kasarna u Divostinu pored Kragujevca (6 projektila uništilo magacine).
– Oko 01:31 – Bombardovana kasarna „Radomir Putnik“ u Kragujevcu (dva projektila oštetila deo zgrade); jedan projektil pao u ulici Mikuša Gajevića i oštetio Zastavinu carinarnicu i okolne kuće.
– Oko 02:00 – Teški napad na Rakovicu u Beogradu. Uništene stambene zgrade i poslovni objekti. Od siline detonacija oštećene su skoro sve škole u Rakovici, zgrada opštine, Dom zdravlja, dečji vrtić i stotine stanova. Serija snažnih eksplozija izazvala je povrede većeg broja ljudi (uglavnom od stakla).
– Oko 04:40 – Bombardovan Niš (severozapadni deo grada).
– Oko 12:25 – Napad na Kruševac; od detonacija oštećena većina škola u gradu.
– Oko 22:31 – Bombardovana Straževica u Beogradu.
– Oko 22:50 – Napad na Suboticu; pogođen najgušće naseljeni deo grada.
– Oko 22:50 – Bombardovana „Petrohemija“ u Pančevu (industrijski kompleks; deo napada na hemijska postrojenja koji su imali ekološke posledice – curenje toksičnih materija).
– Oko 22:58 – Pogođen most između Kovina i Smedereva; jedan deo mosta pao je u vodu.
– Oko 23:00 – Bombardovan severozapadni deo Novog Sada; sa 3 projektila pogođena je rafinerija nafte (jedan od više napada na ovaj objekat tokom kampanje, što je doprinelo ekološkoj katastrofi).
Dodatni incidenti i jugoslovenski izveštaji
Jugoslovenska vlada je prijavila dva napada kasetnim bombama na području Raljana kod Preševa (južna Srbija), sa navodno 8 poginulih civila.
Žrtve i posledice tog dana
– Precizni broj civilnih žrtava 15. aprila nije detaljno naveden u dostupnim hronologijama (za razliku od drugih dana kao što su Grdelica, Đakovica ili RTS). Većina štete bila je materijalna i infrastrukturna.
– Povređeni su civili uglavnom od sekundarnih efekata (razbijeno staklo, urušavanje objekata u Rakovici, Kruševcu i drugim mestima).
– Ekološke posledice: Napadi na rafinerije (Novi Sad) i petrohemijske komplekse (Pančevo – „Petrohemija“ i ,,Azotara”) doveli su do curenja opasnih supstanci (amonijak, vinil-hlorid i sl.), što je imalo dugoročne efekte na životnu sredinu.
Kontekst i NATO perspektiva
NATO je te napade opravdavao gađanjem vojnih, policijskih i industrijskih ciljeva koji su podržavali režim Slobodana Miloševića i operacije na Kosovu. Mnogi ciljevi (mostovi, rafinerije, kasarne, TV predajnici) smatrani su legitimnim. Međutim, u praksi su često stradali civilni objekti u neposrednoj blizini (škole, stambene zone). Dan ranije (14. april) dogodio se poznati incident sa konvojem albanskih izbeglica kod Đakovice (70–75 civila poginulo), za koji je NATO sutradan priznao grešku.
Zaključak
15. april 1999. godine bio je još jedan dan intenzivnog bombardovanja širom Srbije, sa naglaskom na infrastrukturne i industrijske objekte. Iako nije zabeležen masovni civilni masakr kao na nekim drugim datumima, šteta je bila velika – razorene kuće, oštećene škole, mostovi i fabrike, uz ekološke posledice. Ovi događaji deo su šire 78-dnevne kampanje koja je ostavila duboke tragove u sećanju naroda i na infrastrukturi zemlje.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Srbija pamti, a mi smo tu da vas informišemo.
Piše: Stefan Stojanović
