Srpska pravoslavna crkva 28. jula molitveno proslavlja Svete novomučenike veličke i gornjepolimske, nevino postradale tokom Drugog svetskog rata. Njihov spomen vezan je za jedan od najtežih zločina nad srpskim stanovništvom u Gornjem Polimlju, izvršen 28. jula 1944. godine u Velici i okolnim selima.
Na praznik Svetih mučenika Kirika i Julite, pripadnici zloglasnih nacističkih SS jedinica „Princ Eugen“ i „Skenderbeg“, uz pomoć lokalnih formacija, napali su nenaoružano stanovništvo. Za svega dva sata, prema nepotpunom spisku, ubijeno je 427 dece, žena, staraca i drugih civila. Pojedine žrtve su zaklane, dok su druge žive bacane u zapaljene kuće.
Posebno potresa podatak da je među stradalima bilo 171 dete i mlada osoba do 20 godina. Najmlađe žrtve nisu bile krive ni za jedan ratni sukob – stradale su samo zato što su pripadale srpskom narodu i pravoslavnoj veri. Velika je posle tog dana ostala jedno od najstradalnijih sela u Gornjem Polimlju.
Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve 24. maja 2017. godine pribrojao je veličke i gornjepolimske žrtve liku Svetih novomučenika srpskih. Njima je pridruženo i 28 dece koja su 1941. godine umorena glađu u plavskom zatvoru.
U znak sećanja na nevino postradale, njihovi potomci započeli su izgradnju crkve Svetih Kirika i Julite u Velici. Temelje hrama osveštao je 28. jula 1994. godine blaženopočivši mitropolit Amfilohije, dok su završenu crkvu 28. jula 2001. osveštali mitropolit Amfilohije i tadašnji episkop budimljansko-nikšićki Joanikije.
Velika je danas mesto sabornog pominjanja svih gornjepolimskih žrtava nacističkog i fašističkog terora. Sećanje na njih ne poziva na osvetu i mržnju, već na molitvu, istinu i odgovornost da imena nevino postradalih ne budu potisnuta iz pamćenja srpskog naroda.
Sveti novomučenici velički i gornjepolimski svedoče da mučeničko stradanje nije bilo kraj njihovog puta. Crkva ih proslavlja kao pobednike u Hristu, a potomcima ostavlja obavezu da čuvaju istinu o zločinu, dostojanstvo žrtava i svetinju njihovog spomena.
Piše Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
