Na obalama Dunava, kod Kostola, vekovima počiva jedno od najvećih dostignuća antičkog sveta – Trajanov most, građevina koja je u svoje vreme predstavljala vrhunac rimske inženjerske moći i simbol imperijalne ambicije. Podignut 105. godine po nalogu cara Trajana, ovaj most nije bio samo prelaz preko reke, već strateška veza između dva sveta – Gornje Mezije i Dakije, otvarajući put daljim rimskim osvajanjima.
Delo čuvenog graditelja Apolodora iz Damaska, most je bio dug gotovo 1100 metara i važio je za najduži na svetu narednih hiljadu godina. Sa 20 masivnih stubova i monumentalnim portalima na obalama, predstavljao je spoj kamene čvrstine i drvene nadgradnje, koja se uzdizala visoko iznad Dunava. Njegov značaj bio je toliki da je zabeležen i na Trajanovom stubu u Rimu, gde su prikazani ključni momenti izgradnje i vojnih pohoda.
Iako su vekovi učinili svoje, tragovi mosta nisu nestali. Arheološka istraživanja, kako na kopnu tako i pod vodom, otkrila su ostatke stubova, potvrđujući istorijske zapise. Još u 19. veku, pri niskom vodostaju Dunava, delovi konstrukcije izranjali su na površinu, podsećajući na nekadašnju veličinu. Savremena istraživanja, uključujući sonarno mapiranje dna reke, pokušala su da rasvetle stanje očuvanosti ovog poduhvata.
Posebno mesto zauzima i čuvena Trajanova tabla u Đerdapu, uklesana u stenu kao trajni zapis o podvigu rimskog cara. Natpis, okružen reljefima i simbolima moći, svedoči o vremenu kada je priroda bila prepreka koju je čovek uspevao da savlada snagom znanja i organizacije.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Upravo u njemu leži dokaz da su ove obale nekada bile središte velikih istorijskih tokova.
Piše: Stefan Stojanović
